B o o k I n d e x

مـاده 12 ـ بـر طبق اصل 110 قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران فرماندهى عالى سپاه به عهده مقام رهبرى است .
ماده 13 ـ اركان تشكيلاتى سپاه پاسداران انقلاب اسلامى عبارتند از:
الف ) فرماندهى كل سپاه .
ب ) وزير سپاه پاسداران .
ج ) شوراى عالى سپاه .
مـاده 14 ـ سـپـاه پـاسـداران از نـظـر بـافـت سـازمـانـى شـامـل دو حـوزه فرماندهى و وزارتى مى باشد كه مسؤ وليت آن ها را به ترتيب فرمانده كل و وزير سپاه به عهده دارند.
مـاده 15 ـ فـرمانده كل در زمينه هاى پرسنلى ، آموزش نظامى ، آموزش عقيدتى ـ سياسى ، تـبـليـغات و انتشارات ، تداركات ، لجستيك ، اطلاعات ، طرح و عمليات ، امور مربوط به بـسـيـج مـسـتـضـعـفـين مسؤ وليت دارد كه براى انجام آن واحدهايى به شرح زير ايجاد مى گردد.
الف ) واحد پرسنلى ـ مسؤ ول پيش بينى نيروى انسانى مورد نياز، پذيرش و انجام امور كارگزينى مى باشد.
ب ) واحـد آمـوزش نـظـامـى ـ مـسـؤ ول بـرنامه ريزى و انجام آموزش هاى نظامى (انفرادى و يگانى ) و تخصصى اعضاى سپاه مى باشد.
ج ) واحـد آمـوزش عـقـيـدتـى ،سـيـاسى ـ مسؤ ول تعيين محتواى آموزش هاى عقيدتى سياسى اعـضـاى سـپـاه و بسيج و برنامه ريزى و اجراى آموزش هاى فوق و تربيت و جذب مربى مى باشد.
د) واحد تبليغات و انتشارات ـ مسؤ ول كليه تبليغات و انتشاراتى است كه به نام سپاه از طـريـق وسـائل ارتـبـاط جـمـعـى (بـه صـورت كـتـاب ، جـزوه ، مـجـله ، نـشريه ، بيانيه ، تحليل ، نوار، فيلم و برنامه هاى راديويى و تلويزيونى ) نشر و پخش مى گردد.
ه‍ ) واحـد تـداركـات و لجـسـتـيـك ـ مـسـؤ ول بـرآورد نـيـازهـا، نـگـهدارى و توزيع در زمينه تداركات ، تجهيزات و تاءسيسات سپاه مى باشد.
و) واحـد اطـلاعـات ـ مـسـؤ ول انـجـام وظـايفى است كه قانون آن به تصويب مجلس شوراى اسلامى خواهد رسيد.
ز) واحـد طـرح و عمليات ـ مسؤ ول تهيه طرح هاى عملياتى ، انجام امور مخابراتى و اعزام نيرو مى باشد.
ح ) واحـد بـسـيـج مـسـتـضـعـفـيـن ـ وظـايـف ايـن واحـد بـه شـرحـى اسـت كـه در فصل چهارم اين اساسنامه آمده است .
ط) واحـد مـهـنـدسـى ـ مـسـؤ ول مـهـندسى تسليحاتى و نظامى ، مهندسى غير نظامى ، نقشه بردارى و جغرافيا و مخابرات و الكترونيك مى باشد.
تـبـصـره ـ در بـنـدهـاى ((ج )) و ((د)) مـحـتـوى و بـرنـامه هاى آموزش عقيدتى و سياسى و انـتشارات و تبليغات بايد به تاءييد مقام رهبرى يا نماينده اى كه در سپاه تعيين نمايند برسد.
مـاده 16 ـ وزيـر سـپـاه پـاسـداران در زمـيـنه هاى ادارى ، مالى ، حقوقى ، پارلمانى تهيه تداركات مسؤ وليت دارد كه براى ايفاى آن معاونت هايى به شرح زير خواهد داشت :
الف ) مـعـاونـت ادارى ـ مـالى ـ مـسـؤ ول پـذيـرش پـرسـنـل مـورد نـيـاز وزارت سـپـاه ، انـجـام خـدمـات پـرسنلى سپاه ، هماهنگ نمودن برآورد اعـتـبـارات ، تـنـظـيـم بـودجـه ، ابـلاغ بـودجـه مـصـوبـه بـه قـسـمـت هـا، اجـراى بودجه (شـامـل واگـذارى اعـتـبـارات و نـگـهـدارى حـسـاب ) حـسـابـرسـى ، نـظـارت و كنترل در نحوه انجام هزينه ها مى باشد.
ب ) معاونت پارلمانى ـ حقوقى ـ مسؤ ول تهيه و تنظيم لوايح مورد نياز سپاه ، برقرارى ارتـبـاط سـپـاه بـا دولت و مـجـلس ، ابـلاغ قـوانين مصوبه به سپاه ، نظارت بر اجراى صحيح قوانين و مقررات ، دفاع از حقوق سپاه در مراجع حقوقى و دريافت تدابير سياسى دولت و ابلاغ آن به سپاه مى باشد.
ج ) مـعـاونـت لجـسـتـيـكـى و مـهـنـدسـى ـ مـسـؤ ول تهيه و تاءمين نيازمندى هاى تداركاتى و لجستيكى احداث تاءسيسات مورد نياز و انجام امور مهندسى مى باشد.
مـاده 17 ـ وزيـر سـپـاه پـاسـداران مـوظـف اسـت بـا هـمـكارى سازمان امور ادارى و استخدامى كـل كشور در حدود اين اساسنامه طرح تشكيلات وزارت سپاه را تهيه و به تصويب هياءت وزيران برساند.
تبصره ـ بودجه اين وزارتخانه از رديف /112000 سپاه پاسداران تاءمين مى گردد.
مـاده 18 ـ شـوراى عـالى سـپـاه ـ بـه مـنـظـور ايـجـاد هـمـاهنگى بين حوزه هاى فرماندهى و وزارتـى و تـنـظـيـم و تـصـويـب خـط مـشـى و طـرح و بـرنامه ها و شرح وظايف قسمت ها و دستورالعمل ها در حوزه فرماندهى در حدود اساسنامه شورايى مركب از مسؤ ولين زير به نام شوراى عالى سپاه تشكيل مى گردد. مصوبات اين شورا بايد به اطلاع مقام رهبرى يا نـمـايـنـده اى كـه در سپاه تعيين نمايند برسد و در صورتى كه به وسيله مقام رهبرى يا نماينده ايشان نقض نشود، لازم الاجرا خواهد بود.
الف ) فرمانده كل
ب ) وزير سپاه
ج ) رئيس ستاد مركزى
د) مسؤ ول واحد بسيج مستضعفين
ه‍) مسؤ ول واحد اطلاعات
و) مسؤ ول واحد طرح و عمليات
ز) مسؤ ول واحد امور پرسنلى
ح ) مسؤ ول واحد تداركات و لجستيك
ط) مسؤ ول واحد تبليغات و انتشارات
ى ) مسؤ ول واحد آموزش عقيدتى سياسى
ك ) نماينده رهبرى (در صورت وجود)
ماده 19 ـ مسؤ ولين ديگر واحدهاى ستاد مركزى و معاونين وزير سپاه مى توانند در جلسات شوراى عالى سپاه بدون حق راءى شركت نمايند.
مـاده 20 ـ جـلسـات شـوراى عـالى بـدون حـضـور فـرمـانـده كل (و در غياب وى قائم مقام فرمانده كل ) و وزير سپاه (و در غياب وى قائم مقام وزير سپاه ) و نماينده رهبرى در صورت وجود ـ (و در غياب وى قائم مقام او) رسميت نخواهد داشت .
تـبـصـره ـ جلسات شوراى عالى با حضور دو سوم اعضا رسميت يافته و مصوبات آن با اكثريت آراى حاضرين خواهد بود.
مـاده 21 ـ جـلسـات شـوراى عـالى بـه طور منظم هفته اى يك بار و در مواقع ضرورى به درخواست فرمانده كل ، يا وزير سپاه ، يا نماينده رهبرى (در صورت وجود) جلسات فوق العاده تشكيل مى گردد.
مـاده 22 ـ مـصـوبـات شـوراى عـالى در حـوزه فـرمـانـدهى از طريق سلسله مراتب و مجارى تشكيلاتى ابلاغ و اجرا مى شود.
مـاده 23 ـ فـرمـانـده كل سپاه موظف است ظرف 48 ساعت مصوبات شوراى عالى سپاه را جهت اجـرا بـه واحـدهـاى مـربـوطه ابلاغ نمايد و در صورت تخلف با تصويب شوراى عالى گزارش امر به اطلاع مقام رهبرى مى رسد.
ماده 24 ـ ستاد مركزى ـ واحدهاى امور پرسنلى ، آموزش نظامى ، آموزش عقيدتى سياسى ، انـتـشارات و تبليغات ، اطلاعات ، طرح و عمليات ، بسيج مستضعفين و مهندسى و تداركات لجـسـتـيـك سـتـاد مـركـزى را تشكيل مى دهند كه تحت رياست رئيس ستاد اداره مى شود، ستاد مـركـزى فـرمـانـده كـل را در جـهت اجراى اهداف سپاه از طريق برنامه ريزى و پشتيبانى و نظارت يارى مى نمايد.
مـسـؤ وليـن واحـدهـاى سـتـاد مـركـزى مـعـاونـيـن فـرمـانـده كل در تخصص مربوطه بوده و ستاد مركزى وظايف خود را با همكارى ستادهاى ديگر رده ها انجام مى دهد.
مـاده 25 ـ در رده هـاى پـايـيـن تـر از فـرمـانـدهـى كـل سـپـاه تـا رده اى كـه شـوراى عـالى سـپـاه لازم بـدانـد سـتـادهـايـى تـشـكيل مى گردد و شوراى هر رده از فرمانده يا قائم مقام آن رده ، نماينده نماينده رهبرى (در صـورت وجـود)، رئيـس ‍ سـتـاد و مـسـؤ وليـن واحـدهـاى سـتـادى تشكيل مى گردد. حدود وظايف اين شوراها به وسيله شوراى عالى سپاه تعيين خواهد شد.
تبصره ـ رئيس ستاد و مسؤ ولين واحدهاى ستادى به پيشنهاد فرمانده هر رده و با تاءييد فرمانده كل منصوب مى گردد.
مـاده 26 ـ دفـاتـر فـرمـانـده كـل ـ بـه مـنـظـور كـمـك بـه فـرمـانـده كـل سـپـاه در انـجـام وظـايـف فـرمـانـدهـى ، دفـاتـر زيـر تـشـكـيـل مـى شـود كـه مـسـؤ وليـن و اعـضـاى آن هـا بـه وسـيـله وى نـصـب و عزل مى گردند.
الف ) دفـتـر فـرماندهى ـ مسؤ ول اداره امور دفترى ، دبيرخانه و روابط عمومى فرمانده كل مى باشد.
ب ) دفـتـر تـحـقـيـق و بـازرسـى ـ مـسـوول كـمـك بـه فـرمـانـده كـل در جـهـت بـررسـى صـلاحـيت افراد پيشنهاد شده براى انتصابات و نيز آگاهى وى از نحوه عملكرد رده هاى مختلف سپاه مى باشد.
مـاده 27 ـ دفـاتـر نماينده رهبرى (در صورت وجود) به منظور كمك به نماينده رهبرى در انـجـام وظـايـف محوله دفاتر زير تشكيل مى شود كه مسؤ ولين و اعضاى آن ها توسط وى نصب و عزل مى گردند.
الف ) دفـتـر نـظـارت ـ مـسـؤ ول نظارت بر كليه امور سپاه و تهيه گزارش جهت نماينده رهبرى مى باشد.
ب ) دفـتـر سـيـاسـى ـ مـسـؤ ول گـردآورى و تـدويـن و تحليل اخبار و رويدادهاى سياسى مى باشد.
مـاده 28 ـ بـافـت سـازمـانـى سـپـاه از نظر فرماندهى متمركز بوده و حفظ سلسله مراتب و رعايت نظم و انضباط كامل در آن ضرورى است .
سلسله مراتب فرماندهى در سپاه به ترتيب عبارتست از:
1 ـ مقام رهبرى .
2 ـ فرمانده كل سپاه .
3 ـ فرماندهان مناطق .
4 ـ فرماندهان نواحى .
5 ـ فرماندهان پايگاه ها.
6 ـ فرماندهان پاسگاه ها.
مـاده 29 ـ پـس از مـقـام رهبرى ، فرمانده كل سپاه بالاترين مقام اجرايى در سپاه پاسداران انـقـلاب اسـلامـى اسـت كـه بـه وسـيـله مـقـام رهـبـرى نـصـب و عـزل مـى شـود و در تـمـامـى امـور مـحـوله در بـرابـر مـقـام رهـبـرى مـسـؤ ول اسـت و كـليـه رده هـاى سـپـاه در بـرابـر او مـسـؤ ولنـد، فـرمـانـده كـل سـپـاه مـسـؤ ول اجـراى دقيق اساسنامه و مصوبات شوراى عالى در حوزه فرماندهى مى باشد.
مـاده 30 ـ هـدايـت عـمـليـات و عـزل و نـصـب هـا در سـپـاه بـه عـهـده فـرمـانـده كل سپاه مى باشد.
تـبـصـره ـ عـزل و نـصـب فـرمـانـدهـان مـنـاطـق بـه پـيـشـنـهـاد فـرمـانـده كل و تصويب شورى عالى سپاه انجام مى گردد.
ماده 31 ـ قائم مقام فرمانده كل سپاه ، رئيس ستاد مركزى و مسؤ ولين واحدهاى ستاد مركزى پـس از تـاءيـيـد مـقـام رهـبـرى يـا نـمـايـنده اى كه در سپاه تعيين نمايند از سوى فرمانده كل نصب و عزل مى شوند.
تبصره 1 ـ مسؤ ولين واحدهاى آموزش عقيدتى ـ سياسى و انتشارات و تبليغات و مسؤ ولين رده هـاى پـايين تر اين دو واحد از بين روحانيون مورد تاءييد مقام رهبرى يا نماينده ايشان در سپاه تعيين مى شوند.
تـبـصره 2 ـ در صورتى كه نماينده اى از جانب مقام رهبرى در سپاه تعيين شود با موافقت مقام رهبرى براى عهده دار شدن مقام مسؤ وليت واحدهاى آموزش عقيدتى ـ سياسى و تبليغات و انتشارات حق تقدم خواهد داشت .
ماده 32 ـ قائم مقام فرمانده كل در غياب فرمانده عهده دار كليه وظايف وى بوده و در حضور او فرمانده كل را در اداره سپاه يارى مى كند.
ماده 33 ـ در صورت تعيين نماينده اى از سوى مقام رهبرى در سپاه مى تواند:
الف ) بـر كـليـه امـور سـپـاه و تصميمات فرماندهان از نظر انطباق با موازين شرعى و رهـنـمودهاى مقام رهبرى نظارت نمايد و در صورتى كه هر مورد را مغاير تشخيص دهد مسؤ ولين ملزم به تجديد نظر در جهت انطباق با موازين مذكور مى باشند.
تـبصره ـ به منظور نظارت بر تمامى رده هاى سپاه براى هر رده فردى از روحانيون ذى صلاح را به عنوان نماينده خود تعيين نمايد.
ب ) بـا نـمـايـنـدگـانـى كه مقام رهبرى در ديگر نيروهاى مسلح تعيين نمايند در جهت ايجاد هماهنگى و رابطه برادرانه بين نيروهاى مسلح همكارى نمايد.
ماده 34 ـ شرايط پاسدار ـ پاسدار به فردى اطلاق مى شود كه براى جهاد همه جانبه در راه خـدا و نـگـهـبـانى از انقلاب اسلامى و دستاوردهاى آن به عنوان وظيفه شرعى يا داشتن شرايط زير به عضويت سپاه پاسداران درآمده باشد.
الف ) اعتقاد به مبانى اسلام ، انقلاب اسلامى و نظام جمهورى اسلامى .
ب ) اعتقاد و التزام عملى به ولايت فقيه .
ج ) التزام عملى به احكام اسلام و قوانين جمهورى اسلامى و رعايت موازين اخلاق اسلامى .
د) عدم عضويت در احزاب و گروه ها و سازمان هاى سياسى .
ه‍ ) حسن شهرت و عدم سوء سابقه .
تبصره ـ فرماندهان سپاه به ويژه فرمانده كل علاوه بر شرايط فوق بايد آشنايى لازم بـه مـسـائل عـقـيـدتـى ، سياسى و تخصصى داشته و از قدرت مديريت كافى برخوردار باشند.

ماده 35 ـ هدف از تشكيل واحد بسيج مستضعفين ايجاد توانايى هاى لازم در كليه افراد معتقد بـه قـانـون اسـاسـى و اهـداف انـقـلاب اسـلامـى به منظور دفاع از كشور، نظام جمهورى اسـلامـى و هـمچنين كمك به مردم هنگام بروز بلايا و حوادث غير مترقبه با هماهنگى مراجع ذى ربط مى باشد.
ماده 36 ـ به منظور اجراى ماده 9 اساسنامه سپاه پاسداران وظايف بسيج به شرح زير مى باشد:
1 ـ آمـوزش نـظـامـى در حد توانايى دفاع از نظام جمهورى اسلامى ايران و تماميت ارضى كشور.
2 ـ تعليم و تربيت در زمينه هاى عقيدتى ، سياسى و تخصّص هاى مورد نياز.
3 ـ سازماندهى اعضاى بسيج .
4 ـ تهيه طرح هاى دفاعى با هماهنگى ساير ارگان هاى ذى ربط.
تـبـصـره ـ كـليـه سـازمـان هـا و ارگـان هـايى كه با نام هاى گوناگون در زمينه آموزش نـظـامـى و آمـاده سـازى در بـسـيـج مـردم فـعـاليـت دارنـد بـه جـز خـدمـت وظـيـفـه عـمـومـى منحل گرديده و اين فعاليت ها در سپاه متمركز مى گردد.
مـاده 37 ـ هـر شـهـر بسته به وسعت و جمعيت به چند منطقه مقاومت و هر منطقه مقاومت به چند ناحيه مقاومت و هر ناحيه مقاومت به چند پايگاه مقاومت تقسيم مى گردد، كه هر پايگاه مقاومت شامل گروه هاى سازمان يافته خواهد بود.
تبصره ـ شهرك ها و قصبات و دهات كشور داراى هسته هاى مقاومت بسيج خواهند بود.
مـاده 38 ـ سـپـاه پـاسداران انقلاب اسلامى هسته هاى مقاومت محلى را با همكارى روحانيون و مـعـتـمـديـن مـحـل و شـوراهـاى مـحـلى قـانـونـى در سـطـح كـليـه مـحـلات تشكيل مى دهد.
تبصره ـ هسته هاى مقاومت بسيج كوچك ترين واحد بسيج است .
مـاده 39 ـ گـسـتـرش واحـدهاى محلى بسيج بايد به گونه اى باشد كه در كوتاه ترين مدت ممكن در تمامى محله ها هسته هاى مقاومت تشكيل شود.
ماده 40 ـ در رده هاى اجرايى بسيج به تناسب اقشار و صنوفى كه تحت پوشش آن بسيج انـد يـك نـفـر از هـر قـشـر و صـنـف از افـراد مـوجـه و قـابـل اعـتـمـاد و يـك نـفـر از روحـانـيـون مـوجـه مـحـل بـه سـرپـرسـتـى مـسـؤ ول واحـد بـسـيـج مـربـوطـه شـوراى بـسـيـج را تـشـكـيـل مـى دهـنـد ايـن شـورا بـراى مـسؤ ول بـسـيـج شـوراى مـشـورتـى خـواهـد بـود و تـصـمـيـم گـيـرنـده نـهـايـى مـسـؤ ول بسيج است .
تـبـصـره ـ روحـانـى شـورا بـايـد به تاءييد مقام رهبرى يا نماينده اى كه در سپاه تعيين نـمـايـنـد، يـا نـمـاينده نماينده رهبرى در هر رده برسد ديگر اعضاى شورا به وسيله مسؤ ول بسيج و روحانى شوراى مربوطه تعيين مى شوند.
ماده 41 ـ افراد ارتش بيست ميليونى به صورت زير دسته بندى مى شوند.
الف ) اعـضاى عادى ـ عموم اقشار معتقد به قانون اساسى جمهورى اسلامى و اهداف انقلاب اسـلامـى كـه پـس ‍ از گذراندن دوره آموزش عمومى به عضويت عادى ارتش بيست ميليونى (بسيج مستضعفين سپاه پاسداران انقلاب اسلامى ) درآمده و سازماندهى مى شوند، و در حدود قـوانـيـن و مقررات فعاليت هاى پشتيبانى و رزمى زمان جنگ و همچنين فعاليت هاى عمرانى ، خدماتى ، اجتماعى ، سياسى و اطلاعاتى خواهند داشت .
ب ) اعـضاى فعال ـ افرادى هستند كه پس از گذراندن دوره هاى آموزش عمومى سازماندهى شده و با تداوم آموزش و برنامه هاى ويژه انسجام آن ها حفظ خواهد شد.
تـبـصره ـ اعضاى عادى و فعال از پرسنل كادر ثابت نبوده و حقوق ثابت دريافت نخواهند كرد.
ج ) اعـضـاى ويـژه ـ افـراد فـعـالى هستند كه صلاحيت هاى يك پاسدار را دارا مى باشند و داراى پـرونـده آمـوزشـى و فردى بوده و به هنگام نياز سپاه به طور تمام وقت در اختيار سـپـاه قـرار مـى گيرند اين افراد داراى كارت مخصوص ‍ بوده و در رابطه منظم با سپاه هستند.
مـاده 42 ـ كـليـه افـراد و مـسـؤ وليـن واحـدهـاى سـتادى بسيج و فرماندهان مراكز بسيج و فـرمـانـدهـان مـنـطـقـه مقاومت (در شهرها) از پاسداران خواهند بود فرماندهان ناحيه مقاومت ، پـاسـدار و يـا از اعـضـاى ويـژه بـسـيـج ، فـرمـانـدهـان پـايـگـاه مقاومت از اعضاى ويژه و فرماندهان گروه هاى مقاومت از اعضاى فعال خواهند بود.

مـاده 43 ـ بـر اسـاس اصـل يـكـصـد و هـفتاد و دوم قانون اساسى جرائم مربوط به وظايف خاص نظامى يا انتظامى اعضاى سپاه پاسداران در محاكم نظامى رسيدگى مى گردد ولى جرائم عمومى آن ها يا جرائمى كه به عنوان ضابط دادگسترى مرتكب مى شوند در محاكم عمومى رسيدگى مى شود.
ماده 44 ـ شكايات ، تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به اعضاى سپاه پاسداران يا قسمت ها و يا آيين نامه هاى مورد عمل در سپاه را ديوان عدالت ادارى رسيدگى خواهد نمود.
ماده 45 ـ شوراى عالى سپاه پاسداران موظف است ظرف 6 ماه ضوابط پاكسازى در سپاه را تهيه و به صورت لايحه تقديم مجلس شوراى اسلامى نمايد.
مـاده 46 ـ در صـورتـى كـه يكى از اعضاى سپاه در زمان صلح بيش از 15 روز و در زمان جـنـگ بـيـش از 5 روز غـيبت غير موجه داشته باشد فرارى محسوب شده و به وسيله دادگاه نـظـامى مورد پيگرد و تنبيه قانونى قرار مى گيرد تنبيهات مربوط به غيبت كمتر از حد فرار طبق مقررات انضباطى خواهد بود كه به تصويب شوراى عالى سپاه مى رسد.
مـاده 47 ـ سـپـاه پـاسـداران انـقلاب اسلامى ايران از نظر سياسى و عقيدتى تابع ولايت فـقـيـه بـوده و از كـليـه احـزاب و گـروه هـاى سـيـاسـى مستقل مى باشد و خود نيز هرگز نبايد در جامعه شخصيت حزبى پيدا كرده به صورت يك حزب يا سازمان سياسى عمل نمايد.
مـاده 48 ـ اعـضـاى سـپـاه پـاسـداران انـقـلاب اسـلامـى حق عضويت در هيچ حزب و گروه يا سازمان سياسى را ندارند و ادامه عضويت آن ها موجب اخراج از سپاه خواهد شد.
مـاده 49 ـ نـيـازهاى اساسى گذران زندگى مسكن ، درمان ، پاسدار و خانواده وى در دوران خدمت و از كارافتادگى و بازنشستگى نيز تاءمين مى شود ضوابط آن در آيين نامه اى كه به تصويب شوراى عالى سپاه مى رسد تعيين خواهد شد.
اسـاسنامه فوق مشتمل بر چهل و نه ماده و شانزده تبصره در جلسه روز دوشنبه پانزدهم شـهـريـورمـاه يكهزار و سيصد و شصت و يك مجلس شوراى اسلامى تصويب و به تاءييد شوراى نگهبان رسيده است ./
رئيس مجلس شوراى اسلامى ـ اكبر هاشمى
استفساريه در خصوص مواد 41، 35 و تبصره ماده 36 اساسنامه سپاه پاسداران
اسـتـفـسـاريـه ذيـل طـى نـامه 4006 ـ 1 / 62 مورخ 30 / 7 / 63 از مجلس شوراى اسلامى انجام شد:
كميسيون محترم امور دفاعى (شامل امور سپاه پاسداران )
احتراماً:
بـديـن وسـيـله سـؤ الات زيـر درخـصـوص بـسـيـج مـسـتـضـعـفـيـن مـوضـوع فصل چهارم اساسنامه سپاه تقديم مى گردد.
1 ـ طبق ماده 41 كارمندان دولت عضو ارتش 20 ميليونى محسوب مى شوند يا خير.
2 ـ بـا تـوجـه بـه مـاده 35 آيـا بـسـيـج مـى تـواند در ادارات دولتى و وزارتخانه ها و كـارخـانـجات و مدارس و دانشگاه ها جهت انجام ايجاد توانايى هاى لازم حضور پيدا كند، يا خير.
3 ـ نـظـر بـه تـبـصـره مـاده 36 آيـا فـعاليت ها و شرح وظايف ارگان هاى منحله و مدغم در بسيج شامل بسيج مى شود يا خير، يعنى واحد بسيج در اين زمينه مسؤ وليت دارد يا خير.
معاون حقوقى و امور مجلس
وزارت سپاه پاسداران انقلاب اسلامى
جـوابيه مجلس در خصوص نامه فوق الذكر طى نامه شماره 2574 ـ 10 / ك د مورخ 17 / 11 / 63.
از: كميسيون امور دفاعى مجلس شوراى اسلامى
به : معاونت حقوقى و امور مجلس سپاه پاسداران انقلاب اسلامى
احتراما در پاسخ به نامه شماره 3006 ـ 1/62 مورخ 30/7/63 آن معاونت .
1 ـ كارمندان دولت نيز همانند ساير صنوف و اقشار مى توانند از اعضاى بسيج مستضعفين بـاشـنـد بـديـهى است عضويت در بسيج براى هيچ صنفى الزامى نخواهد بود و داوطلبى است .
2 ـ از مـواد 38 ـ 39 و 40 چـنـيـن اسـتـفـاده مـى شـود كه گسترش بسيج بر مبناى محله هاى مسكونى است . البته به عنوان مكان آموزش و استقرار، بسيج مى تواند از محيط ادارات يا مـراكـز آمـوزشـى در صـورتـى كـه مـزاحـم فـعـاليـت عـادى آن هـا نـبـاشـد با توافق مسؤ ول مـربـوطـه اسـتـفـاده نـمـايـد. بديهى است بسيج نمى تواند از ساعت كار كارگران يا سـاعات ادارى يا درسى كارمندان و دانش آموزان براى آموزش نظامى استفاده كند. همچنين حق هيچ گونه دخالتى در امور داخلى آن مؤ سسات نخواهد داشت .
3 ـ وظايف واحد بسيج مستضعفين منحصرا در ماده 36 بيان شده است .
رئيس كميسيون امور دفاعى
اساسنامه مؤ سسه آموزشى و تحقيقاتى صنايع دفاع
مرجع تصويب : مجلس شوراى اسلامى
تاريخ تصويب : 8 / 10 / 1370
مـاده 7 ـ هـيـاءت امـنـاى مـؤ سـسـه مـتـشكل از وزراء دفاع و پشتيبانى نيروهاى مسلح جمهورى اسـلامـى ايران ، فرهنگ و آموزش عالى و دو نفر به انتخاب رئيس جمهور (ترجيحا از بين وزراى صـنـعـتـى ، مـشاورين رياست جمهورى يا اعضاى شوراى عالى امنيت ملى كشور) و يك نـفـر نـمـايـنده رئيس ستاد فرماندهى كل نيروهاى مسلح و رئيس ستاد مشترك ارتش جمهورى اسلامى ايران و رئيس ستاد كل سپاه پاسداران انقلاب اسلامى مى باشد. رياست هياءت امنا بـا وزيـر دفـاع و پـشتيبانى نيروهاى مسلح جمهورى اسلامى ايران است و رئيس ‍ مؤ سسه به عنوان دبير هياءت امنا و بدون حق راءى در جلسات شركت مى كند.
اساسنامه بنياد تعاون سپاه پاسداران انقلاب اسلامى
مرجع تصويب : فرماندهى كل قوا
تاريخ تصويب : 30 / 3 / 1372

ماده 1 ـ تعاريف :
در ايـن اسـاسنامه بنياد تعاون سپاه پاسداران انقلاب اسلامى ((بنياد)) و سپاه پاسداران انقلاب اسلامى ((سپاه )) ناميده مى شود.
مـاده 2 ـ بـنـيـاد مـؤ سـسـه اى غـيـر انـتـفـاعـى ، داراى شـخـصـيـت حـقـوقـى مستقل و وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامى مى باشد.
مـاده 3 ـ مـركـز اصـلى بـنياد در تهران بوده و در نقاط مختلف كشور در صورت لزوم به پـيـشـنـهـاد هـيـاءت مديره بنياد و تصويب هياءت امنا، شعبه و يا مؤ سسه تابعه ايجاد مى گردد.
تـبـصـره ـ تـشـكـيل شعبه و يا مؤ سسه تابعه در خارج از كشور به پيشنهاد هياءت امنا و تصويب مقام معظم فرماندهى كل قوا خواهد بود.
مـاده 4 ـ سـرمـايـه اوليـه بـنـيـاد در تـاريـخ تـاءسـيـس ده مـيـليـون ريـال مـى بـاشـد كـه از طـرف مـقـام مـعـظـم رهـبـرى و فـرمـانـدهـى كل قوا اهدا گرديده است .
ماده 5 ـ مدت مؤ سسه نامحدود است (از تاريخ تاءسيس 1/6/65، مصادف با عيد سعيد غدير خم 18 ذى الحجّه 1406 ق ).
ماده 6 ـ اهداف بنياد عبارت است از:
الف ) تاءمين نيازمندى هاى پرسنل كادر ثابت در ابعاد مسكن و وام .
ب ) پشتيبانى از تعاونى هاى مسكن سپاه از طريق تاءمين زمين و تغيير كاربرى آن و انجام حمايت هاى حقوقى و قانونى و توليد و عرضه مصالح و محصولات ساختمان سازى .
تـبـصـره 1 ـ مـوارد بـالا از طـريـق فعاليت هاى تجارى و بازرگانى و تاءسيس واحدهاى توليدى و عمرانى صورت مى گيرد.
تـبـصـره 2 ـ بـنياد در ارتباط با امور نظامى و تجهيزات نظامى حق هيچ گونه معامله و يا دلالى و نمايندگى در آن ندارد.
مـاده 7 ـ كـليـه درآمـدهـاى حـاصـل از فـعـاليـت هـاى بـنـياد (پس از كسر هزينه هاى جارى و سـرمـايـه گـذارى ) صـرف امـور خـدمـاتـى وام و مـسـكـن پرسنل كادر ثابت سپاه و بسيج ويژه مى گردد.
تـبـصـره ـ درآمـدهـاى بـنـيـاد و شـعـب و مـؤ سـسـات تـابـعـه آن مشمول ماده 133 قانون ماليات هاى مستقيم مى باشد.
ماده 8 ـ اركان بنياد عبارتند از:
الف ) هياءت امنا.
ب ) هياءت مديره .
ج ) بازرسين .
ماده 9 ـ هياءت امنا مركب از مسؤ ولين زير خواهد بود:
الف ) فرمانده كل سپاه كه رياست هياءت امنا را عهده دار خواهد بود.
ب ) نماينده مقام معظم ولايت فقيه در سپاه .
ج ) رئيس ستاد مشترك سپاه .
د) فرمانده نيروى مقاومت بسيج .
ه‍ ) فرمانده نيروى زمينى سپاه .
و) فرمانده نيروى دريايى سپاه .
ز) فرمانده نيروى هوايى سپاه .
ح ) رئيس سازمان حفاظت اطلاعات سپاه .
ط) يـكـى از پـاسـداران عـالى رتـبـه سـتـاد كـل نـيـروهـاى مـسـلح بـه انـتخاب رئيس ستاد كل نيروهاى مسلح .
ى ) يـكـى از پـاسـداران عـالى رتبه وزارت دفاع و پشتيبانى نيروهاى مسلح به انتخاب وزير دفاع و پشتيبانى نيروهاى مسلح .
ماده 10 ـ وظايف هياءت امنا:
الف ) تـقـديـم مـوارد ذيـل بـه مـحـضـر مـقـام مـعـظـم فـرمـانـدهـى كل قوا جهت تصويب و تاءييد معظم له :
1 ـ پيشنهاد تعطيل يا انحلال بنياد.
2 ـ پيشنهاد هر گونه تغيير در اساسنامه .
3 ـ پيشنهاد خط مشى ها و سياست هاى بنياد.
4 ـ پـيـشـنـهـاد هـر گـونـه فعاليت بنياد در خارج از كشور و انعقاد هر گونه قرارداد با شخصيت هاى حقيقى و حقوقى بيگانه .
ب ) نصب و عزل اعضاى هياءت مديره و مدير عامل و بازرسين قانونى .
تبصره ـ احكام افراد مذكور در بند ب ماده 8 از سوى هياءت امنا صادر خواهد شد.
ج ) بررسى و تصويب برنامه هاى آتى سالانه يا چند ساله .
د) بررسى و تصويب بودجه بنياد.
ه‍ ) بـررسـى و تصويب ترازنامه و حساب سود و زيان و گزارش سالانه با توجه به گزارش بازرسين .
و) تـصـويـب تـشـكـيـل مؤ سسات وابسته و شعب داخل كشور بنياد و تصويب اساسنامه ها و ضوابط كلى آن ها.
تـبـصره ـ هياءت امناى بنياد مى تواند با حذف اساسنامه مؤ سسات وابسته ، آن ها را به صورت واحدهايى در تابعيت بنياد و مشمول مفاد اساسنامه بنياد قرار دهد.
ز) بررسى و تصويب تشكيلات و آيين نامه هاى مالى و معاملاتى بنياد.
تبصره ـ عملكرد افراد منصوب هياءت امنا همه ساله توسط هياءت امنا ارزيابى مى شود.
مـاده 11 ـ جـلسـات هياءت امنا حداقل هر شش ماه يك بار بنا به دعوت قبلى رئيس هياءت امنا تشكيل مى گردد.
تـبـصـره 1 ـ رئيـس هـيـاءت امنا مى تواند هر موقع كه ضرورت بداند جلسه فوق العاده هياءت امنا را تشكيل دهد.
تـبـصـره 2 ـ صورتجلسه مذاكرات و تصميمات هياءت امنا به امضاء كليه اعضاء حاضر در جـلسـه رسـيـده و يـك نـسـخـه از آن جـهـت اسـتـحـضـار مـقـام مـعـظـم فـرمـانـدهـى كل قوا تقديم دفتر معظم له مى گردد.
تـبـصـره 3 ـ جـلسـات هـيـاءت امـنـا بـا حـضور حداقل 8 نفر از اعضا رسميت يافته و در هر صورت تصميمات با حداقل 7 راءى موافق معتبر خواهد بود.
تبصره 4 ـ نحوه تشكيل و اداره امور جلسات طبق مصوبه هياءت امنا خواهد بود.
تبصره 5 ـ دبيرخانه هياءت امنا همان دبيرخانه هياءت مديره خواهد بود.
مـاده 12 ـ اعضاى هياءت مديره پنج نفر مى باشد كه رئيس هياءت مديره توسط هياءت امنا و بـقـيـه بـنـا بـه پـيـشـنـهـاد رئيـس هـيـاءت مـديـره و تـصـويـب هـيـاءت امنا براى مدت دو سال انتخاب خواهند شد.
تـبـصره 1 ـ جلسات هياءت مديره با حضور 4 نفر از اعضا رسميت يافته و تصميمات با سه راءى موافق معتبر خواهد بود.
تبصره 2 ـ جلسات هياءت مديره حداقل ماهى يك بار بنا به دعوت قبلى رئيس هياءت مديره تشكيل مى گردد.
تـبـصـره 3 ـ رئيـس هـيـاءت مديره مى تواند هر موقع كه ضرورت بداند و يا در صورت تقاضاى اكثريت اعضاى هياءت مديره تشكيل جلسه فوق العاده دهد.
ماده 13 ـ وظايف هياءت مديره به شرح ذيل مى باشد:
الف ) تـهـيـه وتـدويـن آيـيـن نـامـه هـاى مـالى و معاملاتى بنياد و ارائه به هياءت امناجهت تصويب .
ب ) تهيه و تدوين تشكيلات بنياد و ارائه به هياءت امنا جهت تصويب .
ج ) تـهـيـه و تـدويـن بـرنـامـه هـاى توليدى و خدماتى بنياد و ارائه به هياءت امنا جهت تصويب .
د) بررسى و تصويب كليه موارد قابل طرح در هياءت امنا جهت تصويب .
ه‍ ) بـررسـى بـودجـه سـاليانه و ترازنامه و حساب سود و زيان و ارائه به هياءت امنا جهت تصويب .
و) تهيه و تصويب برنامه هاى اجرايى بنياد.
ز) مراقبت در تاءمين اهداف بنياد.
ماده 14 ـ مدير عامل :
مـديـر عـامـل بـالاتـريـن مـقـام اجـرايـى بـنـيـاد اسـت و نـمـايـنـدگـى بـنـيـاد را در مقابل مؤ سسات ، ادارات ، اشخاص و محاكم بر عهده دارد.
مـاده 15 ـ مـديـر عـامـل بـنياد از ميان اعضاى هياءت مديره و يا خارج از آن با پيشنهاد هياءت مديره و تصويب هياءت امنا براى مدت دو سال انتخاب مى شود.
ماده 16 ـ وظايف و اختيارات مدير عامل :
الف ) انجام هر گونه تشريفات قانونى و ضرورى بنياد و مكاتبات ادارى و مراجعه به هـر يك از اشخاص حقيقى و حقوقى دولتى و خصوصى و تنظيم و انعقاد قراردادها و انجام مـعـامـلات لازم در داخـل يـا خـارج كـشـور فـسـخ و الغـاى آن هـا بـرابـر قوانين موضوعه و اساسنامه بنياد و با رعايت جزء 4 بند الف ماده 10 اساسنامه .
ب ) تهيه و تنظيم بودجه ساليانه و ترازنامه و حساب سود و زيان و ارائه به هياءت مديره ظرف مدت 45 روز پس ‍ از پايان سال مالى .
ج ) تـهـيـه و تـنـظـيـم فـهرست اموال و دارايى بنياد و رسيدگى به محاسبات و پرداختن ديون و وصول مطالبات .
د) افـتتاح حساب در بانك ها و مؤ سسات اقتصادى ديگر و استرداد آن ها با تصويب هياءت مديره .
ه‍ ) برآورد نياز ضرورى و لجستيكى طرح ها و پى گيرى جهت تاءمين آن ها.
و) عزل و نصب مسؤ ولين و اداره امور كاركنان بنياد.

ز) طـرح دعـاوى حقوقى و جزائى از سوى بنياد و پاسخگويى دعاوى عليه بنياد در تمام مـراحـل و مـراجـع و اسـتـرداد دعـاوى بـه عـنـوان نـمـايـنـده تـام الاخـتـيـار بـنـيـاد، انتخاب و عـزل وكيل و تفويض كليه اختيارات مطروحه در مواد 62 و 63 قانون آيين دادرسى مدنى و حـق انتخاب كارشناس و مشاور حقوقى ، ورود در دعاوى به عنوان شخص ثالث اعم از جلب يـا دفـاع از دعاوى ثالث ، تقاضاى صدور اجرائيه و تعقيب عمليات اجرايى و اخذ محكوم به پس از تصويب هياءت مديره .
ح ) حق ارجاع دعوى به داورى و تعيين داور و حق صلح و سازش پس از تصويب هياءت امنا.
ط) امضاى چك ها و اسناد و اوراق مالى و تعهدآور بنياد.
تـبـصـره ـ اسـنـاد مذكور با امضاى مدير عامل و معاون مالى بنياد متفقا و با مهر بنياد خواهد بود و در غياب هر يك از ايشان ، يكى از اعضاى هياءت مديره اسناد را امضا مى نمايد.
ى ) پـى گـيـرى جـهـت تـاءمـين اعتبارات مورد نياز امور جارى و طرح هاى بنياد و اختصاص بخشى از درآمدهاى بنياد به اين منظور و استقراض از بانك ها يا اشخاص حقيقى و حقوقى با تاءييد هياءت مديره .
مـاده 17 ـ مـعـاون مـالى بـنـياد با مشورت هياءت مديره و با حكم رئيس هياءت مديره و مدير عـامـل نـصـب و عـزل مـى شـود و در مـواردى كـه مـديـر عامل خارج از حدود اساسنامه و مصوبات هياءت امنا و يا مغاير با آن در رابطه با اوراق و اسـنـاد تـعـهـدآور از مـعـاون مـالى امـضاء بخواهد معاون مالى ملزم به امضاء بوده ولى مى بايستى پس از امضاء گزارش مربوطه را به بازرسين و هياءت مديره تقديم دارد.
مـاده 18 ـ بـنـيـاد داراى دو نـفـر بـازرس اصـلى مـى بـاشـد كـه توسط هياءت امنا نصب و عـزل مـى شوند. بازرسان مسؤ وليت بازرسى و حسابرسى بنياد را برابر قانون بر عـهـده داشته و حق مراجعه به كليه مراكز بنياد را جهت بررسى و بازديد و دريافت كليه اسناد و دفاتر مالى و مدارك و اطلاعات مربوط به بنياد را دارند.
مـاده 19 ـ بـازرسان مكلفند درباره صحت و درستى صورت دارائى و صورت حساب دوره عـمـلكـرد و حـسـاب سـود و زيـان و تـرازنـامـه هـاى تـهـيـه شـده تـوسـط مـديـر عـامـل و هـمـچـنـيـن دربـاره صـحـت مـطـالب و گـزارشـات و اطـلاعـاتـى كـه مـديـر عامل به هياءت مديره و هياءت مديره به هياءت امنا ارائه مى نمايند اظهار نظر نمايند.
ماده 20 ـ بازرسان مكلفند هر گونه تخلف بنياد از قوانين و مقررات ، اساسنامه بنياد و مصوبات هياءت امنا و همچنين تخلفات و تقصيرات هر يك از اعضاى هياءت مديره نسبت به امور محوله را به هياءت امناء گزارش ‍ نمايند.
تـبـصـره 1 ـ مـديـر عـامـل بـنـيـاد مـوظـف اسـت تـسـهـيلات لازم را در رابطه با انجام وظايف بازرسان فراهم نمايند.
تـبـصـره 2 ـ بـازرسـان مـوظـفـنـد حـداكـثـر پـس از سـه مـاه از پـايـان هـر سـال مـالى گـزارش سـاليـانـه خـود را از عـملكرد بنياد و نظريات در مورد ترازنامه و حـسـاب سود و زيان و غيره را به هياءت امناء تسليم نموده و نسخه اى از آن را تقديم مقام معظم فرماندهى كل قوا نمايند.
ماده 21 ـ منابع درآمدهاى بنياد عبارتند از:
الف ) درآمدهاى ناشى از فعاليت هاى توليدى ، عمرانى و تجارى بنياد.
ب ) كمك هاى دريافتى از سپاه .
ج ) درآمدهاى ناشى از مشاركت بنياد با ساير مراكز.
د) كـمـك هـا و وام هـاى دريـافـتـى از بـانـك ها يا مراجع ذى ربط دولتى و نهادهاى انقلاب اسلامى .
ه‍ ) وجـوه دريـافـتـى بـه صـورت قـرض الحـسنه يا كمك هاى بخش خصوصى و درآمدهاى حاصله از اجراى طرح ها با مشاركت اشخاص حقيقى و حقوقى .
مـاده 22 ـ سـال مـالى بـنـيـاد از اول فـرورديـن مـاه هـر سـال تـا پـايـان اسـفـنـد مـاه هـمـان سـال مـى بـاشـد بـه اسـتـثـنـاى سـال اول كه ابتداى آن شروع فعاليت هاى بنياد بر اساس اساسنامه مصوب 1 / 6 / 65 مى باشد.
مـاده 23 ـ كـليـه سـرمـايـه و دارايـى هـاى بنياد متعلق به مقام معظم ولايت فقيه بوده و در صـورت انحلال بنياد پس از تسويه كليه مايملك و دارايى هاى آن دراختيار معظم له قرار خواهد گرفت .
تـبـصـره ـ آنـچه از اموال و دارايى هاى سپاه كه در اختيار بنياد قرار دارد جزء ديون بنياد به سپاه مى باشد.
مـاده 24 ـ نـحـوه استفاده بنياد از پرسنل ارتش و تعيين قوانين و مقررات ادارى مربوط به پـرسـنـل بـنـيـاد و مـؤ سـسـات تـابـعـه و وابـسـتـه و نـحـوه اسـتـفـاده از امـكـانـات و امـوال سـپـاه بـر طـبـق آيـيـن نـامـه هـايـى مـى بـاشـد كه به تصويب مقام معظم فرماندهى كل قوا خواهد رسيد.
مـاده 25 ـ هـيچ يك از اعضاى هياءت امنا، هياءت مديره و هيچ يك از بازرسان نمى توانند در مـعـامـلات بـنـياد، عامل يا واسطه شده و يا در مؤ سسات خصوصى مشابه به هر نحوى از انحاء ذيدخل باشند.
مـاده 26 ـ هـيـاءت امـنـاى بـنـيـاد مـى بـايـسـت اقـدامـات لازم را بـه عمل آورد تا ظرف شش ماه بنياد وضعيت خود را با اين اساسنامه تطبيق دهد.
تـبـصـره ـ هـيـاءت امـنـا مـى بـايـسـت در پـايـان شـش مـاه ، گـزارش اقـدامـات بـه عـمـل آمـده در ايـن خـصـوص را تـقـديـم مـقـام مـعـظـم فـرمـانـدهـى كل قوا نمايد.
خـاتـمـه : ايـن اسـاسـنامه در 26 ماده و 20 تبصره به عنوان اساسنامه بنياد تعاون سپاه پـاسـداران انـقـلاب اسـلامـى در تـاريـخ 23/2/72 بـه تـصـويـب مـقـام مـعـظم فرماندهى كل قوا رسيد.
قـانـون اسـاسـنـامـه سـازمـان تـاءمـيـن خـدمـات درمـانـى پرسنل نيروهاى مسلح
جمهورى اسلامى ايران
مرجع تصويب : مجلس شوراى اسلامى
تاريخ تصويب : 29 / 10 / 1372