|
1. گردآورى و طبقه بندى .
2. نقد و بررسى .
كـسـى كـه انـدك اطـلاعى در مورد آثار علامه مجلسى (ره ) داشته باشد به آسانى در مى
يـابد كه روش آن مرحوم در بحارالانوار گردآورى و طبقه بندى بوده است . كارى كه هر
محققى در آغاز كار تحقيق بايد به آن بپردازد.
كـار علامه مجلسى در زمان خود كار بسيار لازم و ضرورى بوده است ؛ چرا كه شيعه قرن
ها در تحت فشار دستگاه هاى حكومتى بوده و از همين رو بسيارى از احاديث و آثار آن نابود
شده بود و يا در خطر نابودى قرار داشت .
بقاى كتاب و حديث نيز در آن زمان به نوشتن و انتشار دستى وابسته بوده است . ازاين رو
اگـر كـتابى نوشته نمى شد و از روى آن نسخه هاى متعدد منتشر نمى گرديد، از بين مى
رفـت ؛ چـنـان كـه آثـار فـراوانـى از بـزرگـان عـالم اسـلام بـه هـمـيـن
دليل و به دليل حوادث و پيشامدها، از بين رفته است .
عـلامـه مـجلسى (ره ) در روزگار كوتاهى كه فرصتى براى شيعه پديد آمده بود (نسبت
بـه تـاريـخ اسـلام ) هـمـت نـهاد و كتاب هاى رو به نابودى شيعه را از اقصى نقاط عالم
اسلام گردآورى و به طبقه بندى احاديث و تبويب آنها همت گماشت .
شـاءن مـحـقـق در مرحله تتبع تنها گردآورى است ؛ اما علامه مجلسى (ره ) چهره ديگرى دارد
كه آن چهره نقد و بررسى است .
كـتـاب شـريف ((مرآة العقول )) ـ كه شرح و دقيق كتاب گران قدر كافى است ـ اين جايگاه
علامه را به روشنى آشكار مى سازد. متاءسفانه برخى كه از وادى تحقيق دورند، تنها يك
چـهـره كـار را ديـده انـد؛ گـرچـه آن نـيـز در جـاى خـود كـارى لازم و ضـرورى بـوده اسـت
(گـردآورى ) و اگـر بـنـا بـاشـد مـحدث رواياتى را كه فقط به نظر او صحيح ميرسد
گردآورى كند، اين كار عوارض بسيار نامطلوبى را در پى خواهد داشت :
اولا، بسيارى از احاديث به دليل عدم نقل (به ويژه در گذشته ها) متروك و محجور مى ماند
و كم كم از بين مى رفت .
ثانيا، نظر محدث نوعا نظرى است اجتهادى كه بر طبق مبانى خود آن را برمى گزيند. چه
بسيار مواردى كه محدثى حديثى را صحيح مى داند ولى محدث ديگر بر طبق ادله آن را ردّ
مـى كـنـد و بـرعكس . بنابراين حذف روايات ، بستن راه تحقيق به روى ديگران است . چه
بسا امروز حديثى فهميده نشود؛ ولى فردا همان حديث راه گشاى آيندگان باشد و... و يا
با نقطه نظرهاى اجتهادى تازه ، راه براى اثبات صحت سند آن فراهم گردد.
حجت الاسلام قرائتى نقل مى كند كه روزى در مسير راه به علامه طباطبائى (ره ) برخوردم .
از ايشان خواستم مرا نصيحت كند. ايشان فرمود:
((بحارالانوار را زياد مطالعه كنيد و از روايت هاى آن ساده نگذريد.))364
منابع :
ـ دايـرة المـعـارف تـشـيـع ، مـدخـل ((بـحـار الانـوار))، ج 3، ص 91 ـ 98، مقاله بهاءالدين
خرمشاهى .
ـ دايرة المعارف ايرانيكا، مدخل ((بحار الانوار)) ج 4، ص 92، مقاله اتان كالبرگ .
ـ دانشنامه جهان اسلام ، مدخل
((بحارالانوار))، ج 2، ص 134 ـ 178 و 268 ـ 275، مقاله حسن طارمى .
ـ دايـرة المـعـارف بـزرگ اسـلامـى ، مـدخل ((بحار الانوار)) ج 11، ص 370 ـ 374، مقاله
مهدى مطيع .
ـ آشنايى با بحار الانوار، احمد عابدى ، قم ، 1378 ش .
ـ زنـدگـيـنـامـه عـلامـه مـجـلسـى ، مـصـلح الديـن مـهـدوى ، قـم ،
فصل هفتم با عنوان ((بحارالانوار جامع ترين كتاب حديث شيعه ))، ج 2، ص 205 ـ 239.
ـ كتاب شناسى مجلسى ، حسين درگاهى على اكبر تلافى دارانى ، تهران ، 1371 ش .
ـ فصلنامه علمى ـ ترويجى مشكوة ، شماره 80 ، پاييز 82 ، ص 39 ـ 54 .
ـ ماهنامه آينه پژوهش ، شماره ، ص 50 ـ 62 .
ـ كتاب ماه دين ، ويژه نامه علامه مجلسى ، ص 10 ـ 13.
ـ مكتب اسلام ، سال 33، شماره 11، ص 69 ـ 72.
net .majlesi//:http -
پى نوشتها:
مصاحبه با حجة الاسلام و المسلمين محمد رضا تويسركانى
رئيس اداره عقيدتى ـ سياسى
نمايندگى ولى فقيه در سپاه
بـا صـلوات بـر مـحـمـد و آل مـحـمد و با احترام ، ضمن تشكر از اينكه وقت خودتان را به
فـصـلنـامـه مـربـيـان اخـتـصاص داده ايد، لطفا درباره جايگاه آموزشهاى عقيدتى سياسى
توضيح دهيد.
در طـليـعـه سخن در آستانه دوازدهم ارديبهشت سالگرد شهادت استاد علامه شهيد مرتضى
مـطهرى (ره ) و هفته عقيدتى سياسى در سپاه و بسيج جاى دارد با بزرگداشت اين ايام از
تـلاش هـاى ارزشـمـنـد پـاسـداران عـرصـه تـعليم و تربيت ، اساتيد، مربيان و مديران
آموزش عقيدتى سياسى در سپاه تشكر و قدردانى نمايم .
سـپـاه پاسداران انقلاب اسلامى كه به امر مبارك بزرگ احياگر دين ، حضرت امام خمينى
(قدس سره ) تاءسيس شد، ماءموريت خطير صيانت از انقلاب و دستاروردهاى ارزشمند آن را
بر عهده دارد. توفيق درانجام اين رسالت مهم مستلزم شكوفايى تعاليم حيات بخش اسلام
نـاب و اسـتـقـرار و حـاكميت دائمى ارزشهاى اصيل اسلامى و آموزه هاى دينى در تمام مراكز
سپاه و بسيج كه مورد تاءكيد امام راحل عظيم الشاءن و مقام معظم رهبرى مدظله العالى بوده
، نـيـازمـنـد اهـتـمـام و تـوجـه زيربنايى به ايمان و معنويت و تعميق معرفت و بصيرت در
جايگاه تعليم و تربيت است .
از ابـتـداى تـشـكـيـل سـپـاه تـاكـنـون انـجـام اين ماءموريت به عهده آموزش عقيدتى سياسى
نمايندگى ولى فقيه در سپاه بوده و گام هاى مؤ ثر و شگرفى در حفظ و استحكام پايه
هاى دين ، تقوا و درك و عمل انقلابى سپاه داشته است .
بـه مـنـظـور بـزرگـداشـت ايـن حـركـت و نـهـضت مبارك در سپاه و گراميداشت شهادت استاد
مرتضى مطهرى (اعلى الله مقامه الشريف ) پاره تن امام (ره ) كه به تدبير نماينده فقيد
حضرت امام شهيد آيت الله محلاتى به نام روز عقيدتى سياسى ناميده شده ، همه ساله در
12 ارديـبـهـشت ضمن بازيابى و بازشناسى جهاد علمى و عملى اين استاد معظم ، نسبت به
تـبـيين و تثبيت اين ماءموريت خطير اقدام و از در مقطع كنونى كه انقلاب اسلامى قدرت هاى
بـزرگ را در صـحـنـه رويـارويـى بـا چـالش جـدى مـواجـه سـاخـتـه اسـت ؛ بدون ترديد
برخوردارى از پشتوانه هاى فكرى و علمى و تقويت مرزهاى عقيدتى و پافشارى در حفظ
و آمـادگـى اعـتـقادى و معنوى سپاه پاسداران انقلاب اسلامى اهميت استراتژيك در مقابله با
تهديدات فرهنگى و نظامى دشمنان دارد.
و آمـوزش عـقيدتى سياسى در سپاه كه حامل تجربيات ساليان دفاع مقدس و دوره كنونى
اسـت ؛ ايـن افـتـخـار را دارد كـه هـمـواره در جـهت تقويت و اعتلاى انديشه اسلام ناب محمدى
(صـلى الله عليه و آله ) و تربيت پاسداران علوى و عاشورايى گامهاى بلند برداشته
و مـوجب عزت و اقتدار سپاه و تبعيت بى چون و چرا از ولايت مطلقه فقيه و فرماندهى معظم
كـل قـوا بـراى حـفـظ و حـراست از انقلاب اسلامى را فراهم آورده و با استحكام اين مسير را
ادامه خواهد داد.
مـحـورى تـريـن راهـبـردهـاى ارزشـى آمـوزش هـاى عـقـيـدتـى سـياسى سپاه را تشريح
فرماييد؟
بـا تـوجـه بـه نـگـرش جـديـد در سـپـاه و رويـكـرد
تـحـول و تـعـالى مـى بـايـسـت سـپـاه بـه دانـشـگـاه انـسـان سـازى
تبديل شود و تعليم و تربيت با تاءكيد بر تقدم تزكيه بر تعليم به عنوان جهت دهى
اصـلى پـيـش روى بـرنـامـه ريـزان بـراى تـوسـعـه ، ارتـقاء و اثر بخش بودن آموزش
عـقـيـدتـى سـيـاسـى بـاشـد. از ايـن رو بـراسـاس تـعـاليـم قـرآن و مـكـتـب
اهـل بـيـت (ع ) و آرمـان هـا و انـديـشـه هـاى حـضـرت امـام خـمـيـنـى (ره ) و فـرمـانـدهـى
كـل قـوا حضرت آية الله العظمى خامنه اى (مدظله العالى ) محورهاى آن تعيين شده است كه
عبارت است از:
1. محوريت ديانت و ولايت
تاءكيد بر دين مدارى ، ولايت محورى ، انقلابى گرى و مردمى بودن كليه اعضاى سپاه .
2. تزكيه و معنويت افزايى
تقدم تزكيه بر تعليم و اولويت معنويت افزايى و تربيت محورى بر علم آموزى .
3. ارائه الگوى پاسدار مكتبى
ارائه الگـوى لازم بـراى پـاسـدار مـكـتبى و تدوين شاخص هاى آمادگى عقيدتى سياسى
اعضاى سپاه در مقاطع مختلف خدمت .
4. ايجاد محيط سازنده
ايجاد محيطى مناسب براى رشد و ارتقاى معنوى و اخلاقى كاركنان سپاه و زمينه سازى لازم
براى ابراز شايستگى و توانمندى هاى آنان در ابعاد مختلف و عرصه هاى مورد نياز سپاه
و كشور.
5. توسعه كيفى منابع انسانى
توجه ويژه به منابع انسانى سپاه به عنوان ارزشمندترين سرمايه سازمان و توسعه
كيفى آنها جهت افزايش بهره ورى و كار آمدى و ايفاى رسالت خطير آنان در پاسدارى همه
جانبه از اسلام و انقلاب اسلامى .
6. رشد معرفت و رفتار دينى
گـسـتـرش آگـاهـى و تـعـمـيـق مـعـرفـت ديـنـى و رشـد
فضائل اخلاقى و التزام عملى به احكام و آداب اسلامى در ميان كليه اعضاى سپاه .
7. اعتلاى ايمان اسلامى و انقلابى
تـعـمـيـق و اعـتـلاى ايـمان و توجه دائمى به پروردگار در زندگى فردى ، سازمانى و
اجتماعى كليه اعضاى سپاه .
8. ترويج ارزشهاى اسلامى و انقلابى
تـدويـن ، تـرويـج و انتقال ارزش هاى اسلام ، انقلاب اسلامى و ابعاد معنوى حماسه دفاع
مقدس به نسل آينده سپاه .
9. توسعه سيره نبوى ، علوى و عاشورايى
نـهـاديـنه كردن فرهنگ و آموزه هاى اسلامى و انقلابى در سپاه به منظور توسعه سيره و
رفتار نبوى ، علوى و عاشورايى
بـا تـوجـه بـه نـگـاه دقـيـق و چـشم انداز ترسيم شده ، عقيدتى سياسى سپاه مى بايست
مـجـمـوعـه اى نـظـام مـنـد، جـامـع نـگـر، پـويـا، تـاءثـيـر گـذار،
تـحـول آفـريـن ، توسعه يافته ، الگو دهنده ، اسوه ساز، معنوى گستر باشد و در جهت
استقرار و استحكام ارزش هاى دينى و انقلابى و تربيت رزمنده علوى و عاشورايى در سپاه
پـاسـداران گـام هـاى مـؤ ثـرى بـردارد كـه در ايـن رابطه سياست كلى برنامه هاى اداره
آمـوزش عـقـيـدتـى سياسى بر محور فراگيرى و جامعيت ، مداومت و استمرار، اثر بخشى و
كـيـفيت محورى ، همه جانبه نگرى و معنويت افزايى و تربيت محورى بنا شده و بهسازى و
تحول در برنامه ها را با تاءكيد بر نظارت و ارزشيابى مستمر، تنوع بخشى روشها و
ابزارها، نوآورى و توسعه فناورى نوين ، تناسب محتوا با نيازهاى سازمانى و مقتضيات
زمان ، الگو سازى و درونى كردن ارزشها، توسعه فرصتهاى آموزشى ، تفكر مدارى و
پـژوهـش مـحـورى ، انـسـجـام درونـى و سـازگـار بـيـرونـى پـيـگـيـرى و
دنبال مى كند.
سـيـاسـت آن اداره در خـصـوص بهينه سازى و تعالى نظام آموزش عقيدتى سياسى در
سپاه چيست ؟
اداره آموزش عقيدتى سياسى با توجه به تجربيات بدست آمده طى سالهاى گذشته از
اجراى نظام ، درصدد است با مهندسى مجدد و بازنگرى نظام آموزش عقيدتى زمينه تعالى
سـازمـانـى سـپـاه را فـراهـم آورد. روشن است كه امر تعليم و تربيت وظايف و كاركردهاى
مـهـمـى از جـمله انتقال فرهنگ (فرهنگ پذيرى )، پرورش اجتماعى (جامعه پذيرى ) تربيت
حرفه اى و تخصصى ، نوآورى و رشد همه جانبه شخصيت افراد را بر عهده دارد و بدون
شـك در پـرتـو آموزش و تربيت صحيح ، ظرفيتها و قابليتهاى مختلف انسان آشكار و راه
تـكـامـل هـمـه جـانـبه هموار مى گردد. لذا بايد گفت نظام كارآمد آموزشى ، نظامى است كه
انـسـان را از جهات مختلف اخلاقى ، عقلانى و عاطفى بصورت هماهنگ مورد توجه قرار دهد.
تـا ايـن انـسان به عنوان سرمايه سازمان ، بتواند با حداكثر توان وظايف و ماءموريتهاى
اساسى خود را انجام دهد.
چـگـونـه مـى تـوان زمـيـنه ارتقاء و تقويت معنويت و بصيرت دينى را در سپاه بوجود
آورد؟ مهمترين الزامات آن را بيان فرماييد؟
بـا تـوجـه بـه رويـكـرد نـمـايـنـده مـحـتـرم ولى فـقـيـه در سـپـاه و نـيـز فـرمانده محترم
كـل سـپـاه بـه مـعـنـويـت افـزايـى و ايـجـاد بـصـيـرت ديـنـى در مـجـمـوعـه سـپـاه ، در
سـال گـذشـتـه بـا مـطـالعـات و بـررسـى هـاى انـجـام شـده و نـيـز
تـشـكيل كار گروه هم انديشى با حضور كارشناسان با تجربه آموزش عقيدتى سياسى
تـوانـسـتـه اسـت به راهكارهاى مناسبى دست يابد. در اين بررسى با تبيين ماهيت معنويت و
بـصيرت از نگاه آيات و روايات و ديدگاه هاى حضرت امام و مقام معظم رهبرى و نيز شهيد
مـطـهـرى پـيـرامـون ويـژگـيـها، عوامل و موانع و راهكارهاى مشخص در ابعاد برنامه ريزى
آموزشى ، برنامه ريزى درسى ، محتوا، كنترل و ارزشيابى ، شيوه ها و روش ها، فعاليت
هـاى اجـرايـى و مـنـابـع انـسـانـى آمـوزش بـه نـتايج محورى مناسبى برسد و برخى از
بـرنـامـه هـاى سـال جـديـد را بـا نـگـاه بـه يـافـتـه هـاى آن
متحول كرده ايم كه آثار و بركات آن را در آينده بيشتر خواهيم ديد.
در زمينه تقويت و ارتقاى مربيان و ايجاد انگيزه سازمانى آنان و رفع برخى خلا هاى
موجود چه تدابيرى را مد نظر داريد؟
تـرديـدى نـيست كه مربيان اصلى ترين و تاءثير گذارترين عنصر آموزش بحساب مى
آيـنـد و مـى بـايـسـت ضـمـن احـيـاء ارزش و منزلت آنان نسبت به بالابردن توانمندى ها و
اسـتـفـاده تـمام توان و ظرفيت موجود در راستاى تربيت و معنويت سپاه حركت نهضت گونه
داشـتـه بـاشـيـم . كه در سال جديد بنا داريم با تدوين نظام خدمتى و آموزشى مربيان و
پـيـگـيـرى ارتـقـاء عـلمـى تـحـصـيـلى و بـرخـى تـدابـيـر مـشـخـص در خـصـوص
مسائل و مشكلات آنان گام مؤ ثرى براى بهبود وضع مربيان برداريم .
امـا در زمـيـنه سوال شما اقدامات خوبى در خصوص تقويت مهارت هاى مربيان و استفاده از
دسـتـاوردهـاى عـلمى جديد صورت گرفته است كه برگزارى همايشهاى علمى تخصصى
تـوجـيـهـى ، اسـاتـيـد پـژوهـنـده و مـنـاطق مرزى و نيز كارگاه هاى مهارت آموزى تدريس ،
نيازسنجى و ارزشيابى از اين قبيل است .
ارسـال و بهره گيرى از نشريات علمى تخصصى و نرم افزارهاى مطالعاتى و مرجع از
جـمـله اقـدامـاتى است كه در راستاى تقويت مربيان براى بهبود وضع كتاب به ويژه
روز آمـدى و رفـتـن بـه سـمـت اسـتـانـداردهـاى يك كتاب اثر بخش چه تدابيرى را مد نظر
داريد؟
در ايـن خـصـوص بـا تـشـكـيـل مـعـاونـت مـحـتـوا در اداره درصـدد بـرآمـديـم بـا
فعال سازى كميته هاى تخصصى و بهره گيرى از نظرات كارشناسان نسبت به اصلاح
و بـازنـگـرى سـرفـصـل هـاى آمـوزشـى اقـدام نـمـايـيـم و در ايـن رابـطـه ،
فـعـال سـازى بخش نياز سنجى ، اجرا طرح تجميع متون و ا فزايش متون تخصصى ويژه
رسـتـه هاى مختلف سپاه از اقدامات مؤ ثر اين اداره است . همچنين با اصلاح و بهبود سيستم
تـوزيـع كـتـابـهـاى آمـوزشـى تـوانـسـتـه ايـم تـا سـطـح
قابل قبولى مشكلات اين بخش را مرتفع نماييم .
اسـتـفـاده از فناورى نوين بويژه ابزارها و روش هاى آموزشى تا چه ميزان در دستور
كار آموزش عقيدتى سياسى است ؟
در ايـن رابـطـه بـا همكارى ساير نيروهاى مسلح شيوه نامه بهره گيرى از فناورى نوين
يـاددهـى و يـادگـيـرى در حـوزه مـعـارف اسلامى به نتايج خوبى رسيده كه در همين زمينه
راهنماى تدريس تدوين و در اختيار رده ها مى باشد و در خصوص معرفى و ترويج روشها
تـاكـنـون روش اقدام پژوهى ، آموزش تلفيقى ، روش بارش مغزى و نوآورى و خلاقيت در
حوزه ياددهى و يادگيرى براى بهره گيرى مربيان و مديران ابلاغ گرديده است . همچنين
در زمينه ابزارها نيز با شناسايى ، طراحى و توليد ابزارهاى آموزشى ساده مانند لوح
ها، فلش كارت ها و كتابهاى كوچك اقدامات مؤ ثرى برداشته ايم .
در خـصـوص پـژوهـش مـحور نمودن آموزش عقيدتى سياسى وانجام هم انديشى و بهره
گيرى از دستاوردهاى علمى انديشمندان تدابير خود را تبيين فرماييد؟
اداره آمـوزش عـقيدتى سياسى با تاءسيس مركز مطالعات توانسته است در خصوص انجام
پژوهش هاى كاربردى و تشكيل كارگروه هاى هم انديشى اقدامات مؤ ثرى در ارتقاء كيفى
آمـوزش هـا بـردارد و نـتـايـج آن را در اخـتـيـار سـيـاسـتـگـذاران و برنامه ريزان قرار دهد
تـربـيـتـى كـه مـا را بـا شـتاب بيشترى به اهداف برساند و نيز از طريق پژوهش آسيب
شـنـاسـانـه ، مـوانع و مشكلات را بررسى و با توجه به نيازهاى جديد، مجموعه آموزش
عـقـيـدتـى سـيـاسـى را فـعال و پويا و در جهت تحول و تعالى حركت رو به رشد داشته
باشيم و در اين بين بنا داريم از مجموعه پژوهشگران بويژه مربيان و صاحبان تجربه
در رده ها بيشترين بهره را ببريم .
بـهـره گـيـرى از آموزشهاى غير حضورى و مجازى از طريق سايت هاى الكترونيكى تا
چه ميزان مى تواند در گسترش آموزشها مؤ ثر باشد؟
يـكـى از شـاخـصـه هـاى اصلى برنامه 5 ساله توجه به فراگيرى و همه جانبه نگرى
اسـت . در ايـن راسـتـا بـا بـررسـى و انـجـام پـژوهـش هـاى كـاربـردى و نـيـز
تشكيل كارگروه هاى تخصصى به اين نتيجه رسيده ايم كه اين انعطاف در نظام آموزشى
وجـود دارد كـه در كـنـار آمـوزش هـاى حـضورى موجود، بخشى از آموزش ها را براى مخاطبين
خاص و يا آحاد كاركنان به صورت غير حضورى اجراء نماييم ؛ در گام هاى اوليه مركز
مـطـالعات و فناورى اداره با بهره گيرى از دانش و ابزار نوين نسبت به طراحى و ايجاد
سـايـت سـراج انـديـشـه در شبكه اينترنت اقدام نموده و زمينه ارتباط نزديك ميان مديران و
مربيان و مخاطبان مجموعه سپاه را فراهم آورده است . روشن است كه امروزه بهره گيرى از
رايـانـه و ايـجـاد پـايگاه اينترنتى به دليل داراى بودن مجموعه اى از ويژگى ها مانند:
جـذابـيـت ، فـراگـيـرى ، دسـتـرسـى آسـان و دائم و بـسـيـارى از
مـسـايـل ديـگـر مـى تـوانـد بـه عـنـوان يـكـى از مـهـم تـريـن رسـانـه هـاى
((انـتقال پيام )) در خدمت آموزش ع . س باشد و نقش اساسى خود را در دستيابى به اهداف
آموزشى ـ تربيتى ايفا نمايد.
درسـال جـديـد براى تقويت مراكز آموزشى بويژه مراكز تداوم چه اقداماتى را پيش
روى داريد؟
يـكـى از سـيـاستهاى اساسى نماينده ولى فقيه در سپاه تقويت مراكز تداوم آموزش است .
بـحـمدالله در سال گذشته با تدابير ايشان و همت ستاد نمايندگى و فرماندهان رده ها،
با طرح ساماندهى مراكز توانسته ايم با ايجاد ساختار مناسب و سازماندهى مراكز موجود
بـه بـودن در بـرابـر نـيـازهـاى فـراگيران ، بهبود شيوه ها و روش ها و رسيدگى به
وضـع كـتـابـهـاى آمـوزشـى و نـيـز امـور تـجـهـيـزاتـى و پـشـتـيـبـانـى از جـمـله
مـسـائل مـورد تـوجـه طـرح بـوده اسـت كـه تـاكـنـون پـيـشـرفـت
قابل قبولى داشته و اين روند در سال جارى با نگاه به رويكردهاى آموزشى ، تربيتى
و معنويت افزايى ادامه خواهد يافت .
در راسـتاى تقويت آموزش عقيدتى سياسى در خصوص تعاملات و هماهنگى با مجموعه
سـپـاه بـويـژه فـرماندهان و مسئولين سپاه و استفاده از نظرات آنان چه تدابيرى را مد
نظر داريد؟
بـنـا داريـم در راستاى توسعه كمى و كيفى آموزش ها و نيز استفاده از ظرفيت هاى علمى و
تـجـربـيـات و نظرات موجود در سپاه بويژه فرماندهان و مسئولين طرحى را تهيه و به
طـور مـنـظـم از ديـدگـاه و نـقطه نظرات ايشان در ابعاد مختلف آموزشى بهره مند شويم و
هـمـگـرايـى ، وحـدت نظر و هماهنگى را در رويكردها و ساير عناصر آموزشى در سپاه محقق
نماييم ان شاء اللّه .
پاورقى
1. امام خمينى ، ولايت فقيه ، حكومت اسلامى ، قم ، انتشارات آزادى ، ص 6 و 7.
2. نهج البلاغه ، خطبه 193.
3. كافى ، ج 2، ص 164.
4. بحارالانوار، ج 72، ص 117.
5. مستدرك الوسائل ، (چاپ قديم )، ج 1، ص 507 .
6. ميزان الحكمه ، ج 5، ص 232.
7. همان ، ج 9، ص 128.
8. اصول كافى ، ج 2، ص 188.
9. همان ، ص 199.
10. غررالحكم ، ص 320.
11. ميزان الحكمه ، ج 2، ص 480 به نقل از غررالحكم .
12. اصول كافى ، ج 2، ص 170.
13. همان ، ص 169.
14. ميزان الحكمه ، ج 3، ص 197.
15. كافى ، ج 2، ص 164.
16. نهج البلاغه ، نامه 53 .
17. همان ، نامه 47.
18. امالى صدوق ، ص 456.
19. كافى ، ج 2، ص 196.
20. ميزان الحكمه ، ج 5 ، ص 362.
21. رجوع شود به تفسير نمونه ، ج 25، ص 344، تفسير آيات 5 تا 11 سوره انسان
.
22. ميزان الحكمه ، ج 6 ، ص 256.
23. نهج البلاغه ، حكمت 374.
24. صحيفه نور، ج 5 ، ص 241.
25. همان ، ج 12، ص 273.
26. همان ، ج 13، ص 70.
27. همان ، ج 7، ص 33.
28. مـعين ، محمد، فرهنگ فارسى ، پيشين ، ج 2، ص 1566 و دهخدا، على اكبر، پيشين ، ج
23، ص 284.
29. جوهرى ، اسماعيل بن حماد، الصحاح ، پيشين ، ج 6 ، ص 2341.
30. ابن منظور، لسان العرب ، پيشين ، ج 4، ص 419.
31. المـنجد فى اللغة والاعلام ، ماده دنيا، ص 226، كتابفروشى اسماعيليان ، چاپ دوّم ،
1398 ه . ق و شعرانى ، ابوالحسن ، نثر طوبى ، پيشين ، ص 266.
32. معين ، محمد، فرهنگ فارسى ، پيشين ، ج 2، ص 1566 و دهخدا، على اكبر، لغت نامه ،
پيشين ، ج 24، ص 284 و عميد، حسن ، فرهنگ فارسى عميد، پيشين ، ص 1151.
33. سوره ملك ، 5 .
34. سوره آل عمران ، 56 ، 148، 185؛ نساء، 134، 177؛ انعام ، 32؛ يونس ، 24؛ هود،
15؛ نازعات ، 38؛ نحل ، 30 ـ 107؛ اعلى ، 11؛ توبه ، 85؛ يونس ، 70؛ شورى ، 30؛
بقره 85 ، 86 ، 201.
35. بيانات مقام معظم رهبرى در تاريخهاى 23 / 4 / 68، 2 / 9 / 68، 22 / 4 / 71، 15 /
10 / 73، 5 / 9 / 75، 1 / 1 / 76، 4 / 10 / 78، 25 / 9 / 79، 5 / 6 / 80، 1 / 3 / 81،
24 / 6 / 81.
36. سوره جمعه ، 10.
37. مكارم شيرازى ، ناصر و همكاران ، تفسير نمونه ، پيشين ، ج 24، ص 127.
38. سوره بقره ، 29.
39. بقره ، 180.
40. كهف ، 46.
41. اعراف ، 32.
42. اعراف ، 31.
43. قصص ، 77.
44. سوره نساء، 94.
45. سوره عنكبوت ، 64 .
46. حديد، 20.
47. ايـن ديـدگـاه مـنـسـوب بـه آريـسـتـيپوس شاگرد سقراط است . فردريك كاپلستون ،
تـاريـخ فـلسـفـه ، ج 1، ص 144، تـرجـمـه سـيـد
جلال الدين مجتبوى ، انتشارات سروش ، تهران ، 1375 ه . ش .
48. سوره حجر، 3.
49. سوره اعراف ، 32.
50. نمل : 40.
51. اسراء، 19.
52. نهج البلاغه ، شرح و ترجمه فيض الاسلام ، خطبه 81 ـ ص 181.
53. توبه ، 111.
54. روم ، 10.
55. كاشانى ، ملا فتح الله ، منهج الصادقين ، پيشين ، ج 7، ص 188.
56. كهف ، 103 و 104.
57. سيوطى ، الدر المنثور فى التفسير بالماثور، ج 5 ، ص 63 ، دارالمعرفه بيروت
، لبنان .
58. بقره : 87 .
59. قيامت ، 20 و 21.
60. طباطبايى ، محمدحسين ، الميزان ، پيشين ، ج 20، ص 185.
61. مطففين ، 12.
62. يونس 7 و 8 .
63. شعرانى ، ابوالحسن ، نثر طوبى ، پيشين ، ص 248؛ و نيز راغب اصفهانى ، مفردات
، پيشين ، ص 387.
64. فجر، 15 الى 20.
65. قصص ، 79.
66. شعرانى ، ابوالحسن ، نثر طوبى ، پيشين ، ص 330.
67. راغب اصفهانى ، مفردات ، پيشين ، ص 444.
68. حديد، 20.
69. سباء، 34.
70. تكاثر، 1 و 2.
71. بـنـدريـگـى ، مـحمد، ترجمه منجد الطلاب ، پيشين ، ص 19، انتشارات اسلامى ، چاپ
چهارم ، 1362 ه . ش .
72. راغب اصفهانى ، مفردات ، پيشين ، ص 35.
73. عاديات ، 6 .
74. اسراء، 100.
75. يس ، 47.
76. محمد، 37.
77. نحل ، 112.
78. نحل ، 45 تا 47.
79. طباطبايى ، محمدحسين ، الميزان ، پيشين ، ج 20، ص 590 .
80. روم ، 33 و 34.
81. نحل 54 و 55 .
82. اسراء، 67 .
83. طباطبايى ، محمدحسين ، الميزان ، پيشين ، ج 10، ص 168.
84. راغب اصفهانى ، مفردات ، پيشين ، ص 223. 85. زخرف ، 51 تا 54 .
86. قرشى ، على اكبر، احسن الحديث ، پيشين ، ج 10، ص 39.
87. طباطبايى ، محمدحسين ، الميزان ، پيشين ، ج 18، ص 162.
88. كاشانى ، فتح الله ، منهج الصادقين ، پيشين ، ج 4، ص 384.
89. راغب اصفهانى ، مفردات ، پيشين ، ص 236.
90. بندريگى ، محمد، ترجمه منجد الطلاب ، پيشين ، ص 242.
91. يونس ، 12.
92. غافر: 28.
93. غافر، 34.
94. دخان ، 31.
95. محمد، 37.
96. محمد، 20.
97. نهج الفصاحه ، ابوالقاسم پاينده ، ص 191.
98. دژهاى استوار، ص 43.
99. سخنان مقام معظم رهبرى در جمع فرماندهان نيروهاى دريايى ، 5 / 2 / 1377.
100. دژهاى استوار، ص 40 ـ 41.
101. سخنان مقام معظم رهبرى در تاريخ 26 / 7 / 74.
102. دژهاى استوار، ص 282.
103. سخنان مقام معظم در تاريخ 5 / 10 / 73.
104. دژهاى استوار، ص 280.
105. همان ، ص 310.
106. سخنان مقام معظم رهبرى در تاريخ 25 / 8 / 72.
107. دژهاى استوار، ص 279.
108. سخنان مقام معظم رهبرى در تاريخ 29 / 8 / 68 .
109. همان ، تاريخ ، 7 / 11 / 68 .
110. همان .
111. همان ، تاريخ 19 / 6 / 76.
112. همان ، تاريخ 21 / 2 / 70.
113. همان ، تاريخ 24 / 7 / 70.
114. همان ، تاريخ 29 / 11 / 69 .
115. همان ، تاريخ 19 / 4 / 68 .
116. همان ، تاريخ 29 / 2 / 78.
117. صحيفه نور، ج 7، ص 73.
118. حديث ولايت ، ج 2، ص 241 ـ 242.
119. همان ، ص 246.
120. بحارالانوار، ج 16، ص 231.
121. روزنامه جمهورى اسلامى ، تاريخ 27 / 6 / 76.
122. دژهاى استوار، ص 112.
123. همان ، ص 113.
124. ر. ك . هـر مـكـتـبـى ، جـواد مـحـدّثى ، ص 108 ـ 109، نشر مديريت فرهنگى ـ هنرى
معاونت پرورشى ، چاپ اول ، 1368.
125. دژهاى استوار، ص 106.
126. سخنان مقام معظم رهبرى در تاريخ 2 / 10 / 70.
127. همان ، 29 / 11 / 69 .
128. همان ، 24 / 6 / 78.
129. همان ، 21 / 2 / 70.
130. دژهاى استوار، ص 109.
131. سخنان مقام معظم رهبرى در تاريخ 21 / 3 / 76.
132. قـال الصـادق (ع ): ((راءس كـل خـطـيـئةٍ حـب الدنـيـا))
اصول كافى ، ج 2، ص 315، دارالكتب الاسلاميه ، تهران ، 1388ه . ق .
133. ر. ك پـيـام مـقـام معظم رهبرى به اتحاديه انجمن هاى اسلامى دانشجويان ، 10 / 2 /
74.
134. صـحـيـفـه امـام ، ج 18، ص 45، مـؤ سـسـه تـنـظـيـم و نشر آثار حضرت امام ، چاپ
اول ، 1378.
135. اصول كافى ، ج 2، ص 16.
136. بحارالانوار، مجلسى ، ج 70، ص 22، الوفاء، بيروت .
137. ... ((اِنَّم ا اَر ادُوا الزُّهـدَ فـِى الدُّنـى ا لِتـَفـرَغَ قـُلُوبـُهـُمْ لِلا خـِرَةِ))؛
اصول كافى ، ج 2، ص 16.
138. صحيفه امام ، ج 18، ص 471.
139. اصول كافى ، ج 2، ص 83 .
140. وسائل الشيعه ، شيخ حرّ عاملى ، ج 3، ص 54 ، مكتبة الاسلاميه ، تهران ، 1383 ه
. ق .
141. ر. ك . همان ، ص 42 ـ 44.
142. اسرى ، آيه 79.
143. ر. ك . روضه كافى ، ج 8 ، ص 79، حديث 33.
144. وسائل الشيعه ، ج 5 ، ص 268.
145. ر. ك . اصول كافى ، ج 2، ص 627 .
146. ((لا خـَيـْرَ فـى عـِب ادَةٍ لا فـِقـْهَ فـي ه ا وَ لا فـى قـِر آئَةٍ لا تـَدَبُّرَ فـيـها.)) المحجة
البـيـضـاء، فـيـض كـاشـانى ، ج 2، ص 137، تصحيح و تعليق على اكبر غفارى ، دفتر
انتشارات اسلامى ، قم .
147. ر. ك . صحيفه امام ، ج 13، ص 32.
148. فرقان ، آيه 77.
149. ر. ك . امالى ، شيخ مفيد، ص 60 ، كنگره بزرگداشت شيخ مفيد، 1413 ه . ق و نيز
ميزان الحكمه ، محمد محمدى رى شهرى ، ج 14، ص 66 ـ 68 ، مركز تحقيقات دار الحديث ،
1379، به نقل از كنز العمال .
150. شـرح چـهـل حـديـث ، امـام خـمينى ، ص 208، مؤ سسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى ،
چاپ اول ، 1371.
151. ر. ك . نهج البلاغه ، نامه 53 معروف به عهدنامه مالك اشتر.
152. ر. ك . صحيفه امام ، ج 12، ص 506 و 507 و ج 13، ص 542 .
153. همان ، ج 18، ص 73.
154. همان ، ج 16، ص 137.
155. همان ، ج 20، ص 77.
156. بيانات مقام معظم رهبرى در جمع فرماندهان سپاه ، 26 / 1 / 86 .
157. وَ لَقَدْ ك انَ لَكُمْ فى رَسُولِ اللّ هِ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ. (احزاب ، آيه 21)
158. صحيفه امام ، ج 21، ص 135.
159. همان ، ص 431.
160. طلاق ، آيه 2.
161. انفال ، آيه 29.
162. بقره ، آيه 282.
163. صحيفه امام ، ج 15، ص 307.
164. تفسير نور (قرائتى )، ج 10، ص : 340.
165. همان .
166. روم ، آيه 40.
167. نحل ، آيه 17
168. كافى ، ج 3، ص 444.
169. همان .
170. بقره ، آيه 40.
171. تفسير نمونه ، ج 1، ص : 201.
172. نحل ، آيه 125
173. صحيفه نور، ج 15، ص 14
174. ولايت فقيه ، ص 196.
175. صحيفه نور، ج 17، ص 220
176. آل عمران ، آيه 104.
177. همان ، آيه 110.
178. صحيفه نور، ج 8، ص 47.
179. گزيده تفسير نمونه ، ج 2، ص 473.
180. احزاب ، آيه 43.
181. تفسير نمونه ، ج 1، ص 439و440
182. اصـول كـافـى جـلد اول بـاب طـبـقـات الانـبـيـاء و
الرسل و الا ئمه ، صفحه 133.
183. تفسير هدايت ، ج 17، ص : 156
184. مجمع البيان ، ج 10، ص 396.
185. عارف كامل ، ص 93، به نقل از حاج محسن لبّانى مكبّر آقا.
186. خـاطـره اى از آقـاى خـوشـدل ، خـادم مـسـجـد جـامـع بـازار، بـه
نقل از آسمانى ، ص 37.
187. آسمانى ، ص 45.
188. عارف كامل ، ص 92، به نقل از حاج حسين عليرضايى .
189. همان ، ص 96، با تصرف و تلخيص .
190. آسمانى ، ص 182.
191. كاروان علم و عرفان ، ج 2، ص 22.
192. همان .
193. چهل حديث ، امام خمينى ، ص 44.
194. عارف كامل ، ص 18 و 19 با تلخيص .
195. آسمانى ، ص 114 و 115، با تلخيص و اندكى تغيير.
196. عارف كامل ، ص 59.
197. همان .
198. آسمانى ، ص 167، از مصاحبه آقاى مرآتى .
199. كاروان علم و عرفان ، ص 26.
200. آسمانى ، ص 88 ـ 89.
201. همان ، مصباح الهدى ، ص 374.
202. همان ، ص 91 و 92 با تلخيص .
203. همان ، ص 201، با تلخيص .
204. همان ، ص 206.
205. آسـمـان عـرفـان ، ص 87 ـ 88 بـه نـقـل از فـرزنـد ايشان آية اللّه نصراللّه شاه
آبادى .
206. آسمانى ، ص 224.
207. كاروان علم و عرفان ، غلامرضا گلى زواره ، ص 26.
208. همان ، ص 31.
209. عارف كامل ، ص 94 ـ 95.
210. عارف كامل ، ص 4، زيرنويس شماره 4.
211. همان .
212. همان ، ص 2.
213. آسمانى ، ص 23 ـ 24.
214. همان ، ص 26.
215. عارف كامل ، ص 36.
216. همان ، ص 53.
217. آسمانى ، ص 47.
218. همان ، ص 68.
219. همان ، ص 46.
220. همان ، ص 42 ـ 43.
221. آيت اللّه مهدى شاه آبادى كه در جزيره مجنون به فيض شهادت رسيد.
222. پا به پاى آفتاب ، ج 3، ص 260.
223. آسمانى ، ص 40.
224. بحارالانوار، ج 67، ص 242.
225. عارف كامل ، ص 68.
226. آسمان عرفان ، محمد على محمدى ، ص 125.
227. آسمانى ، ص 66، با تلخيص .
228. همان ، ص 121.
229. همان ، ص 123.
230. همان محلى كه ايشان يازده ماه عليه رضا خان متحصن بود.
231. آسمانى ، ص 124.
232. خداپرست ، 1373: پيشگفتار.
233. در ديدار با فرماندهان و مسئولين سپاه . 26 / 1 / 86 .
234. تحول در فرمايشات رهبر معظم انقلاب اسلامى (دام ظله العالى ).
235. در ديدار با دانشگاهيان و دانشجويان سمنان 18 / 8 / 85 .
236. همان ديدار.
237. همان ديدار.
238. در ديدار با هيئت دولت 8 / 6 / 84 .
239. مينتزبرگ ، 333: 2003.
240. ال دفت ، 308: 1998.
241. شرمرهون ، 32: 1998.
242. ال دفت ، 311: 1998.
243. جى . ديويد هانگر ـ توماس ال . ويلن ، 21: 2001.
244. رابينز، 243: 1998.
245. فيليپ استدلر، 15: 1994.
246. شرمرهون ، 32: 1998.
247. همان منبع : 16 ـ 17.
248. همان منبع : 18.
249. همان : 19.
250. على احمدى ، 525 : 1382.
251. آقايى فيشانى ، 1377: 26.
252. شيرازى ، 1373، 292.
253. هنسن ، 330: 1370.
254. فليپ استدلر، 18: 1994.
255. ال دفت 335 ـ 338: 1998.
256. همان : 321.
257. مؤ يدنيا، فريبا، 1385: مجله تدبير، ش 167.
258. ال دفت ـ 317: 1998.
259. جان پى . كاتر، 2002.
260. دونالد اف ـ هاروى ، دونالد ار براون : 18 و 19.
261. فيليپ استدلر، 3: 1994.
262. جان پى . كاتر، 1382.
263. در ديدار با فرماندهان سپاه ، 18 / 6 / 86 .
264. در ديدار با فرماندهان و مسئولين نمايندگى ولى فقيه در سپاه 27 / 6 / 70.
265. روزنامه جمهورى اسلامى ، 1382/2/25.
.266 همان ، 19/4/1379.
267. مـسـعـود اسـداللّهـى ، جـنـبـش حـزب الله لبـنـان ، گـذشـتـه و
حال ،تهران : پژوهشكده مطالعات راهبردى ،1382،ص 16.
268. در ايـن زمـيـنـه ر.ك : هـشـام آل قـطـيط، ثلاثه و ثلاثون يوما اءحدثت بُركانا فى
اسرائيل ، دمشق : موسسه البلاغ ، 1427ق / 2006م .
269. مـبـحـث پـيروزى مجاهدان جان بر كف حزب الله بر رژيم صهيونيستى در جنگ سى و
سـه روزه بـسـيـار مـهـم اسـت . پـيـروزى حـزب الله در ايـن نـبـرد هـيـمـنـه و ابـهـت دروغـين
اسـرائيـل را بـر هـم ريـخـت و افـسـانـه شـكـسـت نـاپـذيـرى
اسـرائيـل را بـرملا ساخت . عوامل پيروزى حزب الله در اين جنگ افتخارآميز، كه نمونه اى
گـرانـبـهـا از جنگ نامتقارن به حساب مى آيد، بايستى به طور جدى در ابعاد گوناگون
مـورد بـررسى و تحليل قرار گيرد. طبق برخى اطلاعات ((ارتش امريكا گروهى ويژه را
بـراى بررسى اقدامات و روشهاى عملياتى و تاكتيك هاى رزمى حزب الله اختصاص داده
تـا از آن بـراى مـقـابـله بـا ديـگـر جـريانهاى نهضتى در خاورميانه بهره گيرد.)) ر.ك :
ماهنامه همشهرى ، ((تنها پيروز ميدان ))، ش 5، مرداد 1385، ص 5.
270. عـمـده رسـانـه هـا و تـحـليـلگـران غـربـى ، بـا اتـخـاذ يـك
تـحـليـل يـكـسـويـه تـلاش مـى كـنـنـد جنبش حزب الله را جنبشى انتقامجو و به تعبير خود
تـروريـسـت مـعـرفى نمايند كه تنها با تكيه بر مبارزه قهرآميز و اقدامات ضد بشرى !
(همچون عمليات استشهادى ) توانسته است پيروزيهاى مقطعى كسب نمايد.
271. مسعود اسداللّهى ، پيشين ، ص 170 ـ 177.
272. ر.ك : مـيـر ابـوالفتح دعوتى ، مسلمين شيعه در لبنان ، تهران : مؤ سسه انتشارات
بعثت ، 1351.
273. مـسـعـود اسـداللّهـى ، از مـقاومت تا پيروزى ، تهران : مؤ سسه مطالعات و تحقيقات
انديشه سازان نور: ذكر، 1379، ص 68.
274. سيد محمد حسين فضل الله ، الخيار الاخر، بيروت : دارالهادى ، 1994م ، ص 35.
275. بـراى آگـاهـى كـامـل از ايـن نـامـه سـرگـشاده ر.ك : مسعود اسداللّهى ، از مقاومت تا
پيروزى ، ص 215 ـ 189.
276. ايـن مـسـئله در جنگهاى صدر اسلام مانند جنگ بدر، احزاب ، فتح مكه و... بارها تحقق
يافت و مسلمانان با وجود نيروى نظامى و تجهيزات جنگى كمتر توانستند بر لشكر مجهز
دشمن غلبه كنند.
277. مجله پاسدار اسلام ، ش 271، ص 47.
278. سـيـد عـلى خـامـنـه اى ، ولايـت (گـفـتـار سـوم )، تهران : سازمان تبليغات اسلامى ،
1370.
279. عـبـدالله حاجى صادقى ، فلسفه و نظام سياسى اسلام ، قم : زمزم هدايت ، 1383،
ص 127.
280. ((اسـلام ، حـكـومـت و مـديـريـت كـلان جـامـعه اسلامى را پيمان و عهدى الهى و نشاءت
گـرفـتـه از شـاءن ربـوبى مى داند كه با انشا و ابلاغ خدا، بوسيله افراد برجسته و
مـمـتازى كه صلاحيت و شايستگى علمى و عملى لازم را براى قائم مقامى خدا دارند تجلى و
تبلور مى يابد. از اين رو با الهام از آيات قرآن و بويژه حاكميت و محوريت توحيد در همه
مـعـارف دينى ، مى توان گفت كه ساختار كلى نظام سياسى اسلام نظام ولايى و امامت است
)). ر.ك : عبدالله حاجى صادقى ، پيشين ، ص 217.
281. مـحـمـد جـواد نـوذرى ، نـظـام سـيـاسى اسلام ، قم : موسسه آموزشى و پژوهشى امام
خمينى ، 1381، ص 189 ـ 190.
282. سيد على خامنه اى ، گفتار ولايت .
283. شـيـخ نـعـيـم قـاسـم ، حـزب الله لبـنان ، ترجمه محمد مهدى شريعتمدار، تهران :
اطلاعات ، 1383، ص 26.
284. همان ، ص 81.
285. همان .
286. مـسـعـود اسـداللّهـى ، جـنـبـش حـزب الله لبـنـان ، گـذشـتـه و
حال ، ص 174.
287. نشريه راه مردم ، 2/5/1382.
288. هفته نامه صبح صادق ، 23 مرداد، 1385.
289. مسعود اسداللّهى ، پيشين ، ص 75.
290. شيخ نعيم قاسم ، حزب الله لبنان ، ص 83.
291. روزنامه قدس ، 20/11/1382.
292. مسعود اسداللّهى ، پيشين ، ص 177.
293. عـبـدالوهاب فراتى ، انقلاب اسلامى و بازتاب آن ، تهران : انجمن معارف اسلام و
ايران ،1381، ص 86.
294. روزنامه النهار، 4 اكتبر 1995م .
295. هفته نامه صبح صادق ، ش 176.
296. روزنامه صداى عدالت ، 6/2/80.
297. نشريه جامعه مدنى ، ش 6.
298. روزنامه كيهان ، 22/5/1386.
299. نشريه آبادى ، ش 21.
300. هـلال خـشـان ، الاسـلام و العـصـر الحـديث ، بيروت : مركز الانتشارات و البحوث ،
1998م ، ص 14.
301. شيخ نعيم قاسم ، حزب الله لبنان ، ص 90. 302. مسعود اسداللّهى ، پيشين ، ص
182.
303. روزنامه كيهان ، 7/5/1365 (مصاحبه با حسين موسوى از رهبران حزب الله ).
304. ر.ك : روزنامه كيهان ، 23/8/1364.
305. مسعود اسداللّهى ، پيشين ، ص 184.
306. تـاريـخ مـعـاصـر ايـران (مجموعه مقالات ): كتاب سوم ، تهران : مؤ سسه پژوهش و
مطالعات فرهنگى ، 1370، ص 107.
307. يحيى فوزى، انديشه سياسى امام خمينى رحمةالله عليه، قم؛ نشر معارف، 1384، ص 26.
308. http://www.kayhannews.ir/840224/8.htm )كيهان 84 / 2 / 24)
309. جواد منصورى، تاريخ قيام 15 خرداد به روايت اسناد، ج 1، مركز اسناد انقلاب اسلامى، تهران، 1377، ص 330.
310. همان مدرك به نقل از: )كيهان 84 / 2 / 24)
311. فصلنامه تاريخ معاصر ايران، شماره 17، سال 1380، ص 375 و 376. )به نقل از كيهان، 1386 / 10 / 6)
312. خبرگزارى مهر، 1384 / 11 / 25.
313. كيهان 83 / 11 / 13.
314. http://www.didgah.net/maghalehMatnKamel.php?id=96
315. مسعود بهنود، "ايرانيان و ارويانا فالاچى، از قهرمانى تا ضد قهرمانى" سايت بى بى سى، 1385 / 6 / 25.
316. هنرپيشه مشهور فرانسوى.
317. مينو صميمى، پشت پرده تخت طاووس، ترجمه حسين ابوترابيان، تهران: انتشارات اطلاعات، 1368، ص 100 - 30.
318. حميد سيفزاده، دفاع از تاريخ: بررسى كتاب پاسخ به تاريخ نوشته محمدرضا پهلوى، بىجا، عارف، چاپ دوم، 1371، ص 89.
319. 1383 / 8 / 18 ، خبرگزارى مهر، تهران.
320. http://www.spokesman.gov.ir/index.php?option=com_content&task=view&id=3958&Itemid =51
321. of http://www.hamshahri.net/hamnews/1383/831117/news/eqtes.htm
322. ميعاد نفت، روابط عمومى وزارت نفت، ص 33.
323. 28/11/83 http://www.irantelecom.ir/default.asp?sm>0&page>163&code>28
324. http://www.hayateno.org/Detail.aspx?cid>103676&catid=507
325. http://www.sokhangoo.net/index.php?option=com_content&task=view&id=3436&Itemid=51%
326. http://www.ksabz.net/paper.asp?AID>3898
327. يكشنبه 2 دى 1386، خبرگزارى فارس.
328. http://www.ksabz.net/paper.asp?AID=3898
329. ادبيات نگارشى سند چشمانداز ممكن است براى عموم مردم قدرى دشوار باشد. از اين رو، با تغيير جايگاه برخى مباحث، و تقديم مباحث محسوس تر و حذفبرخى قسمتها، سعى كردهايم بدون دستكارى محتوا به فهم بهتر اين سند كمك كنيم.
330. http://www.zafar.ir/shagerd.htm
331. http://www.khamenei.ir/FA/Speech/detail.jsp?id>840212A
332. http://www.khamenei.ir/FA/Speech/detail.jsp?id=840212A
333. http://www.taghrib.ir/tamin_fa.aspx?ing=fa&mode=art&artid=4207
334. اعلاميه نواب صفوى، كيهان شماره 1333 / 3 / 24 - 3304 به نقل از:
%%http://www.navabsafavi.com/Shahid-Navvab-Elamiyeh/default.htm
335. http://www.kayhannews.ir/841127/16.htm
336. شبكه اطلاعرسانى نفت و انرژى )شانا(، "تحريم و تأثيرهاى آن"، 24 مرداد1384.
http://www.aftab.ir/articles/economy_marketing_business/oil_gas/c2c1124119544pl.php
337. محمد كرامتى، "نيم قرن شرارت )نگاهى به اقدامات خصمانه امريكا عليه ايران(". http://www.porsojoo.com
338. http://www.hamshahri.org/News/?id=8559
339. شعيب بهمن، "سياست تحريم"، 86 / 10 / 25.
%%http://www.aftab.ir/articles/politics/iran/clc1190278596_boycott_pl.php
340. حسن واعظى، "ايران و آمريكا )بررسى سياستهاى امريكا در ايران("، تهران: سروش )انتشارات صدا و سيما(، 1379، ص 185.
341. شعيب بهمن، پيشين.
342. محمد كرامتى، پيشين.
343. شعيب بهمن، پيشين.
344. اروپا تمايلى به تحريم ايران ندارد"، خبرگزارى آفتاب، 18 شهريور 1386.
345. كاظم شيخلر، "27 سال تحريم"، 86 / 10 / 15.
%%http://www.aftab.ir/articles/politics/world/clc1148373299_economic_sanction_pl.php
346. http://www.hamshahrionline.ir/New/?id=36541
347. شبكه اطلاعرسانى نفت و انرژى )شانا(، پيشين.
348. همان.
349. http://www.aftab.ir/articles/politics/iran/clc1168246294_embargo_p1.php
350. عباس وكيل، "علل شكست تحريمهاى اقتصادى آمريكا"، 19 آبان 1386.
http://www.shomanews.ir/2007/11/post_1686.php
351. http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=43803
352. رسول موسوى، "بحرانى شدن روابط ايران و آمريكا در چارچوب تحريمهاى يكجانبه؛ مديريت بحران"، ويژهنامه همشهرى ديپلماتيك، 15 آبان 1386.
353. عباس وكيل، پيشين.
354. http://www.farsnews.net/net/newstext.php?nn=8608070184
355. عباس وكيل، پيشين.
356. شبكه اطلاعرسانى نفت و انرژى )شانا(، پيشين.
357. بيانات مقام معظم رهبرى در كنگره چهارم نهجالبلاغه، 1364.
358. شرح نهج البلاغه، ابن ابى الحديد، ج 1، ص 24.
359. سيرى در نهجالبلاغه، ص 17.
360. برگرفته شده از مجله مكتب اسلام، ش 4، سال 40.
361. پيام مقام معظم رهبرى به مناسبت انتشار معجم بحارالانوار، 1373 / 7 / 3.
362. http://www.andisheqom.com/Files/hadith.php?idVeiw>29643&&level>4&subid>29643
363. www.porsojoo.com/fa/bank/368942
364. http://www.salehin.com/fa/salehin/alame/toseiha/main.htm
|
